0comments

Ακράτεια ούρων και Φυσικοθεραπεία. Πρόληψη και Θεραπεία

Τάκας Δημήτριος

Φυσικοθεραπευτής

Η ακράτεια αναφέρεται στην σταδιακή μείωση του ελέγχου της ουροδόχου κύστης που έχει ως αποτέλεσμα την ακούσια απώλεια ούρων. Δεν  αναφερόμαστε σε νόσο, αλλά σ’ ένα σύμπτωμα που προκύπτει από μια ή περισσότερες διαταραχές του ουροποιητικού συστήματος. Επηρεάζονται οι γυναίκες περισσότερο από τους άνδρες, με συχνότητα εμφάνισης μεγάλη ανεξαρτήτως ηλικίας.

Οι πιο συχνοί τύποι ακράτειας είναι:

Ακράτεια από προσπάθεια: Ακούσια απώλεια ούρων μετά από σήκωμα βάρους, βήξιμο, φτέρνισμα, γέλιο κτλ.

Ακράτεια επιτακτικού τύπου: Αιφνίδια και έντονη ανάγκη για ούρηση που έχει ως αποτέλεσμα την ακούσια απώλεια ούρων.

Ακράτεια μικτού τύπου: Ο συνδυασμός των ανωτέρω αναφορών.

Συμπτώματα ακράτειας παρουσιάζουν οι γυναίκες κατά την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και την εμμηνόπαυση. Στην εγκυμοσύνη λόγω της φόρτισης και της πίεσης που δέχεται το πυελικό έδαφος κατά την κύηση, αυτό διατείνεται, χαλαρώνει και ενίοτε τραυματίζεται.

Κατά την εμμηνόπαυση, η γενικότερη χαλάρωση του μυϊκού συστήματος λόγω των ορμονικών αλλαγών αφορά και τους μυς του πυελικού εδάφους. Με αποτέλεσμα η αδυναμία σωστής σύσπασης των μυών του πυελικού εδάφους να εμφανίζει ακράτεια ούρων.

Στους άνδρες τα φαινόμενα ακράτειας συσχετίζονται με την λειτουργία του προστάτη ή μετά από προστατεκτομή.

Η Φυσικοθεραπεία, ως μη επεμβατική επιλογή, θεωρείται παγκοσμίως ως πρώτη επιλογή θεραπείας της ακράτειας ούρων. Στην Ελλάδα έχει ξεκινήσει σιγά-σιγά να εμπεδώνεται η φυσικοθεραπευτική προσέγγιση του θέματος. Η International Continence Society (ICS) και η International Organization of Physical Therapists in Women’s Health (IOPTWH) ορίζουν την φυσικοθεραπεία ως αναπόσπαστο τμήμα της πρόληψης και αποκατάστασης των συμπτωμάτων ακράτειας μέσω της ενδυνάμωσης των μυών του πυελικού εδάφους δια  των ειδικών ασκήσεων Kegel’s.

Οι ασκήσεις Kegel’s οφείλουν το όνομά τους στον ιατρό Arnold Kegel. Είναι ένα πρόγραμμα ασκήσεων που αφορούν τους μυς του πυελικού εδάφους και στόχο έχουν την επανεκπαίδευση των μυών. Είναι κατάλληλες τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες. Το πυελικό έδαφος βρίσκεται στην βάση της λεκάνης και αποτελείται από μια ομάδα μυών που συνεργάζονται μεταξύ τους και σχηματίζουν όλοι μαζί μια «αιώρα» πάνω στην οποία κάθονται η ουροδόχος κύστη, η μήτρα (στις γυναίκες) και το έντερο. Η λειτουργία των μυών του πυελικού εδάφους θυμίζει ένα ελαστικό δίχτυ μέσα από το οποίο διέρχονται οι αντίστοιχες οπές της ουρήθρας, ο κόλπος (στις γυναίκες) και ο πρωκτός.

Η σύσπαση των μυών έχει άμεση σχέση με το κλείσιμό τους. Αποτέλεσμα αυτής της σύσπασης είναι και ο έλεγχος των συμπτωμάτων ακράτειας. Είναι η περιοχή που αισθανόμαστε όταν θέλουμε να ουρήσουμε και «σφιγγόμαστε» για να κρατηθούμε έως να πάμε στην τουαλέτα. Γνωρίζοντας ότι το πυελικό έδαφος αποτελείται από μυϊκό ιστό έχει την δυνατότητα να ενδυναμώσει μέσω της άσκησης. Η έρευνα απέδειξε ότι η ενδυνάμωση των μυών του πυελικού εδάφους είναι κλινικά αποτελεσματική, προφυλάσσει, αλλά και θεραπεύει έως το 70% των περιπτώσεων.

Με την επίβλεψη και την καθοδήγηση του φυσικοθεραπευτή ο/η ασθενής θα μπορέσει να συνειδητοποιήσει τις συγκεκριμένες μυϊκές ομάδες που χρήζουν ενδυνάμωσης, να τις εκτελέσει σωστά και να επιβλέπει την πρόοδο, τον ρυθμό και την αυξανομένη ένταση των ασκήσεων. Οι ασθενείς εκπαιδεύονται ώστε οι ασκήσεις να εκτελούνται στο σπίτι με παράλληλη παρακολούθηση και αξιολόγηση της προόδου στο φυσικοθεραπευτήριο.