Κορωνοϊός (2019-nCov): Συμβουλές προς τους Γονείς για την Μείωση του Άγχους των Παιδιών

Γράφει η Ασπασία Παπαχίου

Ψυχολόγος

 

Η ευρεία εξάπλωση του ιού 2019-nCov έχει προκαλέσει παγκόσμια ανησυχία και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) σήμανε παγκόσμιο συναγερμό στις 30 Ιανουαρίου 2020. Σύμφωνα με τις σχετικές οδηγίες, τα μέτρα ατομικής υγιεινής είναι πολύ σημαντικά για τη διακοπή της διασποράς του ιού.

Τι γίνεται όμως με τα μέτρα «ψυχικής υγιεινής» σε ό,τι αφορά την διαχείριση του άγχους της ευρύτερης κοινότητας για μια μελλοντική πανδημία και πώς επηρεάζεται η ψυχολογία των παιδιών;

Καρναβαλικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις ακυρώνονται, σχολεία-πανεπιστήμια κλείνουν, σούπερ-μάρκετ αδειάζουν, ολόκληρές πόλεις μπαίνουν σε καραντίνα. Επικρατεί υψηλός φόβος στον κόσμο ότι θα μολυνθούν, δεν θα μπορούν να ανταπεξέλθουν στην καθημερινότητά τους ή ακόμα και ότι θα πεθάνουν. Η κατάσταση αυτή και οι μέχρι στιγμής αλλαγές δεν αφήνουν αμέτοχα και ανεπηρέαστα τα παιδιά.

Κάποια παιδιά (ίσως και τα περισσότερα) περνούν από την εμπειρία αυτή αλώβητα. Άλλα παιδιά πάλι είναι πιθανό να φαίνονται έως και ενθουσιασμένα από αυτή την καινούρια «περιπέτεια». Αργότερα όμως, καθώς καταλαγιάσουν τα πράγματα, μερικά μπορεί να παρουσιάσουν κάποιες καθυστερημένες αντιδράσεις. Υπάρχουν παιδιά, βέβαια, που αντιδρούν με έντονο άγχος από την αρχή, ακόμα και αν δεν έχουν επηρεαστεί άμεσα από την εξάπλωση του ιού τα ίδια ή οι οικογένειες τους.

Οι συνηθέστεροι φόβοι των παιδιών μετά από μία καταστροφή ή, εν προκειμένω, πανδημία είναι ότι θα ξανασυμβεί, ότι κάποιος θα αρρωστήσει ή και θα πεθάνει, ότι θα χωριστούν από την οικογένειά τους και θα μείνουν μόνα.

Μερικές από τις κοινές αντιδράσεις των παιδιών είναι ότι:

  1. Θέλουν να μιλήσουν για ό,τι συνέβη. Θα πουν πολλές φορές και σε πολλούς τι είδαν και πώς το είδαν, τι άκουσαν, πώς ένιωσαν και τι έκαναν αλλά και θα κάνουν πολλές ερωτήσεις για το τι συνέβη και στους άλλους.
  2. Προβλήματα ύπνου. Εφιάλτες, φόβος να πάνε για ύπνο, ή δυσκολία να κοιμηθούν είναι συνηθισμένες αντιδράσεις όταν βρίσκονται κάτω από έντονο στρες.
  3. Άγχος αποχωρισμού. Εμφανίζουν φόβο ότι οι γονείς τους θα τους εγκαταλείψουν, αρνούνται να πάνε σχολείο, θέλουν να κοιμούνται μαζί με τους γονείς τους, και ζητούν συχνά επιβεβαίωση ότι όλα θα πάνε καλά.
  4. Φόβοι και ανησυχίες. Τα παιδιά συχνά παρουσιάζουν συνεχή διέγερση, ενώ δίνουν υπερβολική προσοχή σε ό,τι συμβαίνει γύρω τους (πχ προσέχουν και τρομάζουν σε κάθε σωματική ενόχληση μετά από μία ασθένεια).
  5. Εμφάνιση διασπαστικών συμπεριφορών. Υπερκινητικότητα, παρορμητικότητα, διάσπαση προσοχής μπορεί να παρατηρηθούν ως αποτέλεσμα της αύξησης της διέγερσης. Κάποιες φορές παρατηρείται και επιθετικότητα.
  6. Συναισθηματική ευαισθησία. Τα παιδιά είναι πιο ευαίσθητα από τους ενήλικες. Ανησυχούν εύκολα και θυμώνουν πιο εύκολα.
  7. Σωματικά προβλήματα. Σωματικά παράπονα ή προβλήματα όπως πχ πονοκέφαλοι, στομαχόπονοι, ναυτία, αίσθηση κόπωσης είναι συνήθη.
  8. Δισταγμός για να εκφράσουν τα συναισθήματά τους. Μερικά παιδιά διστάζουν για να μιλήσουν για τα συναισθήματά τους γιατί αναγνωρίζουν τις δυσκολίες των γονιών και δεν επιθυμούν να τους επιβαρύνουν.

Τόσο στα παιδιά όσο και στους ενήλικές, όσο ισχυρότερη γίνεται η απειλή για την ζωή και την ακεραιότητα τους, τόσο μεγαλύτερες και πιο επίμονες είναι οι εμφανιζόμενες δυσκολίες.

Αν και οι περισσότερες περιπτώσεις αντιδράσεων αποτελούν τυπικές και φυσιολογικές καταστάσεις για μια τέτοια δύσκολη και ασυνήθιστη κατάσταση, ένα παιδί χρειάζεται βοήθεια όταν α) υπάρχουν έντονα σημάδια στρες, ή όταν αναπτύσσονται άλλα πιο «κρυμμένα συμπτώματα», πχ γίνονται πιο ήσυχα και αποσυρμένα σε σχέση με πριν. Υπάρχουν παιδιά που εμφανίζονται να είναι πιο «αδιάφορα» ή «αναίσθητα». Δεν επιδεικνύουν θυμό ή ανησυχία ή τη λύπη τους, όπως ούτε χαρά ή ευχάριστά συναισθήματα. Κλείνονται στον εαυτό τους. Συχνά  παραβλέπουμε ή υποτιμάμε αυτή την δεύτερη ομάδα συμπτωμάτων.

Συμβουλές προς τους γονείς

  1. Μιλήστε! Συζητείστε με τα παιδιά για το τι σκέφτονται και νιώθουν. Μη φοβάστε ότι αυτό θα επιδεινώσει την κατάσταση. Το αντίθετο μάλλον.
  1. Να είστε υπομονετικοί. Προσπαθήστε να παραμείνετε ήρεμοι και με κατανόηση στις ανησυχίες και ερωτήματα τους. Τα παιδιά αντιλαμβάνονται με διαφορετικό τρόπο τις καταστάσεις και τα γεγονότα.
  1. Ελέγξτε τι βλέπουν τα παιδιά στην τηλεόραση. Βοηθήστε τα να ξεχωρίζουν τα πραγματικά γεγονότα από τις υπερβολές και τους συναισθηματισμούς. Μην τα αφήσετε σε υπερβολική έκθεση πληροφοριών/ειδήσεων, κυρίως χωρίς ερμηνεία των όσων παρουσιάζονται.
  1. Δώστε τους τρόπους για να εκτονώσουν το άγχος τους (μέσα πχ από το παιχνίδι, την ζωγραφική).

 

  1. Δώστε φωνή και στα θετικά γεγονότα. Ακόμα και σε δύσκολες καταστάσεις, ορισμένες πράξεις ή/και γεγονότα μπορεί να φανούν θετικά ή ευχάριστα.
  1. Προσπαθήστε να παραμείνετε όσο το δυνατό πιο ήρεμοι και ψύχραιμοι. Τα παιδιά καταλαβαίνουν πότε οι γονείς είναι ανήσυχοι και αγχωμένοι. Αυτό αποτελεί και σήμα έναρξης για το δικό τους άγχος. Διατηρείστε όσο το περισσότερο δυνατό την ψυχραιμία σας. Πείτε στα παιδιά σας ότι τέτοια γεγονότα συμβαίνουν εξαιρετικά σπάνια και είναι μάλλον απίθανο να συμβεί σε εσάς. Ή ακόμα κι αν συμβεί και προσβληθεί κάποιος από το ιό ότι είναι σπάνιο να εμφανίσει πολύ σοβαρά συμπτώματα.
  1. Καθησυχάστε το παιδί. Καθησυχάστε το παιδί όσο αυτό το έχει ανάγκη αλλά μην παρέχετε ψευδείς διαβεβαιώσεις με λέξεις όπως «ποτέ» (πχ «Ποτέ δεν θα αρρωστήσω από τον ιό»).
  1. Απαντήστε στις ερωτήσεις των παιδιών. Μην αφήνετε χωρίς απάντηση όσα σας ρωτούν τα παιδιά και μην φοβάστε να δώσετε απαντήσεις. Απαντήστε με ειλικρίνεια αλλά και με τρόπο που τα παιδιά κατανοούν.
  1. Διατηρείστε ένα κανονικό πρόγραμμα. Διατηρείστε τους συνήθεις ρυθμούς και τις συνήθεις ρουτίνες (δραστηριότητες, προγράμματα) όσο περισσότερο το δυνατό για δραστηριότητες όπως το φαγητό και ο ύπνος, ή εγκαταστήστε νέες ρουτίνες. Δίνουν ένα αίσθημα ασφάλειας στα παιδιά (και στους ίδιους τους γονείς).
  1. Ενθαρρύνεται τα παιδιά να βοηθήσουν όσο , όπου και όπως μπορούν.

 

  1. Επικοινωνήστε με ένα ειδικό ψυχικής υγείας για βοήθεια, εάν το παιδί σας φαίνεται πολύ αγχωμένο, εάν έχει άλλες έντονες αντιδράσεις, ή εάν οι αντιδράσεις αυτές διατηρούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Οι παραπάνω ενέργειες μπορούν να προσφέρουν σημαντική βοήθεια και ανακούφιση στα παιδιά. Για το λόγο αυτό καλό είναι να εφαρμόζονται από τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς αλλά και από τους άλλους ενήλικές. Σε κάθε περίπτωση, όμως, οι γονείς θα αποφασίσουν τι είναι καλύτερο για το παιδί τους.

Ο αυτοφθορισμός ως απεικονιστική μέθοδος

Γράφει η Χριστίνα Κουτζά

Χειρουργός Οφθαλμίατρος

 

 

 

Ο αυτοφθορισμός ως απεικονιστική μέθοδος αποτελούσε  πεδίο ενδιαφέροντος τα τελευταία 40 χρόνια, αλλά πρόσφατα κατέστη δυνατή η εφαρμογή του λόγω της εξέλιξης της τεχνολογίας. Ο αυτοφθορισμός, λοιπόν, του βυθού είναι μία μη επεμβατική, ταχεία και δυνητικά χρήσιμη  απεικονιστική μέθοδος, που χρησιμοποιεί την εκπεμπόμενη ακτινοβολία των φυσιολογικά ή  παθολογικά φθοριζουσών ουσιών στο μάτι μετά από διέγερση με μπλε φως.

Κύριος αυτοφθορίζων σχηματισμός είναι το μελάγχρουν επιθήλιο λόγω της ύπαρξης εντός των κυττάρων του, της αυτοφθορίζουσας ουσίας λιποφουσκίνης. Άλλες δευτερεύουσες ουσίες είναι το κολλαγόνο και η ελαστίνη του τοιχώματος των χοριοειδών  αγγείων. Η εφαρμογή του συνίσταται για παθήσεις του μελάγχρου επιθηλίου τόσο σε επίκτητες όσο και σε συγγενείς βλάβες του, όπου μπορούμε να ανιχνεύσουμε τη νόσο σε υποκλινικό ή αρχικό στάδιο, όπως η ν.strargard, μελαχρωστική αμφιβληστροειδοπάθεια, δυστροφίες ωχράς κ.τ.λ. Για τις επίκτητες παθήσεις μπορούμε να παρακολουθήσουμε  την εξέλιξή τους, π.χ. σε ηλιακή εκφύλιση ωχράς, κυστικό οίδημα, οπή ωχράς κλπ., καθώς και την αρνητική επίδραση κάποιων φαρμάκων, π.χ. plaquenil, όπως και την πρόγνωση της νόσου.

Διαθλαστική Χειρουργική: Δεδομένα και Αλήθειες

Γράφει ο Μαρσέλος Ν. Ραλλίδης

Οφθαλμίατρος

 

 

Με την Διαθλαστική Χειρουργική διορθώνουμε τις διαθλαστικές ανωμαλίες του ματιού, δηλαδή την Μυωπία, την Υπερμετρωπία, τον Αστιγματισμό και την Πρεσβυωπία. Αυτό το πετυχαίνουμε χρησιμοποιώντας ένα ειδικό Laser (Excimer Laser), με το οποίο αναδιαμορφώνουμε με πολύ μεγάλη ακρίβεια την επιφάνεια του κερατοειδούς του ματιού, έτσι ώστε οι ακτίνες του φωτός να εστιάζονται ακριβώς στο σωστό σημείο του αμφιβληστροειδούς.

Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύεται από μερίδα των ασθενών:

  • Η ανάρρωση είναι πάρα πολύ γρήγορη. Ακόμα και την επόμενη ημέρα πολλοί επιστρέφουν στη δουλειά τους
  • Ο Αστιγματισμός θεραπεύεται και μάλιστα προσφέρει πολύ καλύτερη όραση σε σχέση με τα γυαλιά
  • Υπάρχει τεράστια πλέον εμπειρία παγκοσμίως αφού έχουν πραγματοποιηθεί πάνω από 50 εκατομμύρια επεμβάσεις
  • Με τα τελευταίας τεχνολογίας Laser δεν δημιουργούνται προβλήματα στην νυχτερινή όραση
  • Μπορούν να κάνουν Διαθλαστική Χειρουργική και άτομα άνω των 40 ετών
  • Δεν πονάει καθόλου κατά τη διάρκεια της επέμβασης
  • Χειρουργούνται και τα δύο μάτια την ίδια ημέρα
  • Η διόρθωση είναι ουσιαστικά μόνιμη, ενώ πολύ λίγοι ασθενείς μπορεί να χρειαστούν δεύτερη επέμβαση
  • Είναι μία πολύ οικονομική πλέον επέμβαση για όλους

Για μία εξατομικευμένη μελέτη και ενημέρωση, θα πρέπει να συμβουλευτείτε τον οφθαλμίατρό σας.

«Η φύση δεν μας έδωσε τη μύτη και τα αυτιά για να στηρίζουμε τα γυαλιά μας!», Svyatoslav Νikolayevich Fyodorov

 

Ό,τι πρέπει να γνωρίζουμε για τον κορονοϊό

ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ

Ό,τι πρέπει να γνωρίζουμε για τον κορονοϊό

Τι είναι COVID-19 και τι SARS-CoV-2;
Ο νέος κορονοϊός-2019 ονομάζεται τώρα SARS-CoV-2, ενώ η ασθένεια που προκαλεί ονομάζεται COVID-19. O ιός ανιχνεύθηκε πρώτη φορά το Δεκέμβριο του 2019 στην περιοχή Γιουχάν της Κίνας και έκτοτε έως σήμερα έχει διασπαρεί σε περισσότερες από 60 χώρες σε όλο τον κόσμο. Αποτελεί ένα νέο στέλεχος κορονοϊού που μέχρι τότε δεν είχε απομονωθεί στον άνθρωπο.

Ποιος είναι ο τρόπος μετάδοσης του ιού;

Παρόλο που ο ιός προέρχεται από τα ζώα, μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η μετάδοση θεωρείται ότι γίνεται κυρίως μέσω του αναπνευστικού με σταγονίδια από το φτέρνισμα, το βήχα ή την εκπνοή.

Πότε μια περίπτωση της νόσου θεωρείται περισσότερο μεταδοτική;

Ένα περιστατικό θεωρείται περισσότερο μεταδοτικό όταν εμφανίζει συμπτώματα, αλλά θα μπορούσε να είναι μεταδοτικό και στην ασυμπτωματική φάση. Δεν γνωρίζουμε το ποσοστό των ασυμπτωματικών κρουσμάτων, ούτε τον ακριβή ρόλο που παίζουν στη μετάδοση του SARS-CoV-2, πιθανολογείται όμως πως είναι μικρότερο από αυτό των συμπτωματικών περιπτώσεων της νόσου.

Ποια είναι τα συμπτώματα της COVID-19 λοίμωξης;

Τα κύρια συμπτώματα της νόσου περιλαμβάνουν τα κατωτέρω: Πυρετός, βήχας, πονόλαιμος, αρθραλγίες, μυαλγίες, καταβολή και δυσκολία στην αναπνοή.

Πόσοι ασθενείς εμφανίζουν σοβαρή νόσο;

 
Οι περισσότεροι ασθενείς εμφανίζουν ήπια νόσο. Σε περίπτωση βαρύτερης νόσησης, ο ασθενής μπορεί να εμφανίσει σοβαρή πνευμονία και να χρειαστεί νοσηλεία σε νοσοκομείο.

Ποια άτομα κινδυνεύουν περισσότερο;

Τα άτομα που ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου (π.χ. ηλικιωμένοι, καρδιοπαθείς, άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, ηπατοπάθειες ή πνευμονοπάθειες) είναι πιθανότερο να εμφανίσουν σοβαρή νόσο.

Πότε πρέπει κάποιος να ελεγχθεί για COVID-19;

Εάν έχει:
Οξεία λοίμωξη του αναπνευστικού (αιφνίδια έναρξη νόσου, με τουλάχιστον ένα από τα παρακάτω συμπτώματα: πυρετό, βήχα, δύσπνοια), με ή χωρίς ανάγκη νοσηλείας
ΚΑΙ
Τουλάχιστον ένα από τα παρακάτω επιδημιολογικά κριτήρια, εντός των τελευταίων 14 ημερών πριν από την έναρξη των συμπτωμάτων:
• Στενή επαφή με πιθανό ή επιβεβαιωμένο κρούσμα από τον νέο κορονοϊό SARS-CoV-2
ή
• Ιστορικό ταξιδιού σε πληττόμενες από SARS-CoV-2 περιοχές με βάση τα τρέχοντα επιδημιολογικά δεδομένα.
Κάθε ύποπτο κρούσμα θα πρέπει να υποβάλλεται ΑΜΕΣΑ σε εργαστηριακό έλεγχο για τον ιό SARS-CoV-2.
Σε αυτή την περίπτωση συστήνεται η άμεση επικοινωνία με τον ΕΟΔΥ τηλ: 2105212054 και όχι επίσκεψη σε χώρο παροχής υπηρεσιών υγείας χωρίς προηγούμενη ενημέρωση του ΕΟΔΥ.

Σε ποιες περιοχές του κόσμου υπάρχει διάδοση στην κοινότητα;

Κίνα, Ιαπωνία, Χονγκ-Κονγκ, Σιγκαπούρη, Νότια Κορέα, Ιράν και Ιταλία (οι περιοχές/επαρχίες Emilia-Romagna, Lombardy, Piedmont και Veneto).

Σε ποιες χώρες της Ευρώπης έχουν εμφανιστεί κρούσματα COVID-19;

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ECDC (Situation update worldwide, March 1, 2020) έχουν αναφερθεί κρούσματα σε 29 ευρωπαϊκές χώρες, με 4 επαρχίες της Βόρειας Ιταλίας να έχουν συνεχιζόμενη μετάδοση στην κοινότητα. Στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί 7 έως σήμερα κρούσματα όλα με ιστορικό ταξιδιού στις πληττόμενες περιοχές/επαρχίες της Ιταλίας.

Γιατί ο αριθμός των κρουσμάτων αυξάνει τόσο γρήγορα;

Οι δύο βασικές αιτίες για την ταχεία αύξηση του αριθμού των κρουσμάτων είναι ότι ο ιός μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο και ότι έχει βελτιωθεί η δυνατότητα ανίχνευσής του.

Τι σημαίνει έχω έρθει σε επαφή με τον ιό;

«Επαφή», ως προς τον COVID-19, είναι ένα άτομο που δεν παρουσιάζει συμπτώματα ενώ μπορεί να έχει έρθει σε επαφή με περιστατικό νοσούντος ή και ασυμπτωματικού ατόμου από τον COVID-19. Ο κίνδυνος μόλυνσης εξαρτάται από τον βαθμό έκθεσης στον ιό και για να προσδιορισθεί χρειάζεται συγκεκριμένη διερεύνηση από το προσωπικό του ΕΟΔΥ.

Πώς μπορώ να προφυλαχθώ από το COVID-19;

Γενικά προληπτικά μέτρα κατά της διασποράς ιών του αναπνευστικού, περιλαμβανομένου του νέου κορονοϊού SARS-CoV-2, στο περιβάλλον των εκπαιδευτικών μονάδων αναφέρονται κατωτέρω:
Οδηγίες ατομικής υγιεινής:
• Παραμονή κατ’ οίκον και αποχή από την παρακολούθηση μαθημάτων ή την εργασία οποιουδήποτε ατόμου εμφανίζει συμπτώματα λοίμωξης αναπνευστικού
• Αποφυγή στενής επαφής, εφόσον αυτό είναι δυνατό, με οποιοδήποτε άτομο εμφανίζει συμπτώματα από το αναπνευστικό, όπως βήχα ή πταρμό (φτέρνισμα). Αυτό ιδιαίτερα ισχύει για τα άτομα που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες.
• Αποφυγή επαφής χεριών με τα μάτια, τη μύτη και το στόμα για τη μείωση του κινδύνου μόλυνσης.
• Σε βήχα ή φτέρνισμα κάλυψη της μύτης και του στόματος με το μανίκι στο ύψος του αγκώνα ή με χαρτομάντιλο, απόρριψη του χρησιμοποιημένου χαρτομάντιλου στους κάδους απορριμμάτων και επιμελές πλύσιμο των χεριών.
• Τακτικό και επιμελές πλύσιμο των χεριών με υγρό σαπούνι και νερό, για τουλάχιστον 20’’, πριν τη λήψη τροφής και μετά την επίσκεψη στην τουαλέτα, και προσεκτικό στέγνωμα χεριών με χάρτινες χειροπετσέτες μιας χρήσης και απόρριψή τους στους κάδους απορριμμάτων.
• Εναλλακτικά του πλυσίματος χεριών, μπορεί να εφαρμοστεί καλό τρίψιμο των χεριών με αντισηπτικό αλκοολούχο διάλυμα ή χαρτομάντιλα με αλκοόλη.

Τι να κάνω εάν έχω στενή επαφή με κάποιον που υποψιάζομαι πως έχει COVID-19;

Επικοινωνήστε με τον ΕΟΔΥ στο τηλ: 2105212054 και μην πραγματοποιήσετε επίσκεψη σε χώρο παροχής υπηρεσιών υγείας χωρίς πρότερη ενημέρωση του ΕΟΔY.

Μπορεί η μάσκα να με προστατεύσει αποτελεσματικά από το COVID-19;

Η χρήση μάσκας εμποδίζει τη μετάδοση της νόσου από αυτούς που είναι άρρωστοι στους υπόλοιπους. Η μάσκα χρησιμοποιείται για την προστασία των επαγγελματιών υγείας και δεν συστήνεται η χρήση της στον υγιή πληθυσμό.

Υπάρχει εμβόλιο για το COVID-19;

Δεν υπάρχει προς το παρόν διαθέσιμο εμβόλιο για το COVID-19, γι’ αυτό έχει μεγάλη σημασία η έγκαιρη διάγνωση και η εφαρμογή μέτρων πρόληψης διασποράς της νόσου. Αρκετές φαρμακευτικές εταιρείες εργάζονται για την παρασκευή εμβολίου.

Συστημική Συμβουλευτική σε Ζευγάρια με Υπογονιμότητα

Γράφει η Ασπασία Παπαχίου

Ψυχολόγος

 

 

 

Η Κατερίνα (35) και ο Γιώργος (38) είναι παντρεμένοι για πέντε χρόνια και τα τελευταία τρία χρόνια προσπαθούν ανεπιτυχώς να ξεκινήσουν τη δική τους οικογένεια. Αφού έλαβαν μια πολυπαραγοντική διάγνωση, προσπάθησαν τρεις κύκλους ενδομητρίων (IUI) και δύο κύκλους in vitro γονιμοποίησης (IVF)- καμία από τις οποίες δεν είχε αποτέλεσμα εγκυμοσύνη. Ενώ η συζυγική τους σχέση ήταν δυνατή στην αρχή της θεραπείας, το συσσωρευτικό άγχος από την εμπειρία της υπογονιμότητας άρχισε να επηρεάζει αρνητικά την ικανοποίησή τους από την σχέση και τον γάμο τους. Οι διαφορετικές τους συναισθηματικές αντιδράσεις και ο τρόπος αντιμετώπισης της κατάστασης τους έχουν αφήσει να νιώθουν μόνοι τους σε αυτό τον αγώνα, πιεσμένους και αγχωμένους έπειτα από πολλές αποτυχίες θεραπείας. Και οι δύο αισθάνονται μία αίσθηση βαθιάς απώλειας και αναφέρουν μειωμένη ικανοποίηση από την σεξουαλική τους σχέση. Αισθάνονται απομονωμένοι από τους άλλους και δεν μπορούν να συμφωνήσουν για το πόσες πληροφορίες θα μοιραστούν με άλλους σχετικά με τις θεραπείες γονιμότητας.

Συστημική Συμβουλευτική σε Ζευγάρια με Υπογονιμότητα

 

Η υπογονιμότητα σε όλο τον κόσμο και σε κάθε πολιτισμό αναγνωρίζεται ως μια αγχωτική και κρίσιμη εμπειρία που απειλεί την ατομική, οικογενειακή, οικογενειακή και κοινωνική σταθερότητα. Έντονα συναισθήματα άγχους, απόρριψης και απώλειας μπορεί να αναπτυχθούν όταν ένα ζευγάρι αντιμετωπίζει δυσκολία στο να συλλάβει και να αποκτήσει παιδί.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.) 1 στα 6 ζευγάρια αντιμετωπίζει κάποια μορφή υπογονιμότητας στη διάρκεια της ζωής τους. Η υπογονιμότητα ορίζεται ως η αδυναμία του ζευγαριού να συλλάβει έπειτα από συχνές και χωρίς προφύλαξη σεξουαλικές προσπάθειες τουλάχιστον ενός (1) έτους.

Κατά βάση, η υπογονιμότητα αντιμετωπίζεται ως βιολογικό ή ιατρικό πρόβλημα με αποτέλεσμα να παραβλέπονται οι συναισθηματικοί και ψυχοκοινωνικοί παράγοντες που επηρεάζουν ακόμα και τα ζευγάρια που δεν έχουν κάποιο οργανικό πρόβλημα.

Σε κάθε περίπτωση, η υπογονιμότητα αποτελεί μία συλλογική εμπειρία, ένα πρόβλημα ζεύγους και όχι πρόβλημα του ενός μόνο συντρόφου και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζεται ανεξαρτήτως αιτίας ή αποτελέσματος. Το ψυχικό κόστος αφορά τόσο στον άνδρα όσο και στη γυναίκα, όπου και οι δύο – αν και με διαφορετικό τρόπο – καταβάλλουν προσπάθειες για να τα καταφέρουν. Η υποστήριξη από την οικογένεια και η συμμαχία μεταξύ των συντρόφων παίζουν σημαντικό ρόλο για την μείωση του άγχους αλλά και για την διατήρηση της ίδιας της σχέσης τους.

Πώς επηρεάζεται το ζευγάρι ψυχολογικά;

Για τα ζευγάρια που αντιμετωπίζουν δυσκολίες υπογονιμότητας, η επιθυμία για την απόκτηση παιδιού σηματοδοτεί την έναρξη μιας δύσκολης εμπειρίας ζωής που επηρεάζει με ποικίλους τρόπους την ποιότητα ζωής του ζευγαριού. Το ζευγάρι φοβάται ότι θα χάσει την προοπτική να δημιουργήσει οικογένεια και να βιώσει τον ρόλο του πατέρα ή της μητέρας. Ταυτόχρονα, νιώθει ενοχές και ζητάει επίμονα απαντήσεις: Γιατί σε μένα; Γιατί να μου συμβεί αυτό; Τι έκανα για να το προκαλέσω;

Συχνά εκδηλώνονται συμπτώματα, όπως:

-Άγχος/ανησυχία/ ανυπομονησία

-κατάθλιψη

-ενοχές/ αμφιθυμία

-θυμός/ένταση/νευρικότητα/ ζήλια

-σεξουαλική δυσλειτουργία/ αλλαγή εικόνας σώματος

-αποξένωση από τον/την σύντροφο ή το ευρύτερο οικογενειακό/κοινωνικό περιβάλλον/ απομόνωση.

Η ερωτική τους ζωή ίσως αποτελεί το κομμάτι της σχέσης που επηρεάζεται πιο πολύ από όλα, απειλώντας μέσα από συγκρούσεις την ίδια τη σχέση του ζευγαριού ή τον γάμο τους. Για παράδειγμα, σε κάποιες θεραπείες η σεξουαλική επαφή αντικαθίσταται από την εξωσωματική επέμβαση ή συνταγογραφείται (όταν, π.χ., δίνεται η οδηγία στο ζευγάρι να κάνει σεξ συγκεκριμένη μέρα και ώρα). Έτσι, η ερωτική ζωή περιορίζεται στις αναπαραγωγικές λειτουργίες και χάνει τον αυθορμητισμό της.

Πώς μπορεί να βοηθήσει η συστημική συμβουλευτική;

Η ψυχολογική υποστήριξη του ζευγαριού που αντιμετωπίζει προβλήματα γονιμότητας και ξεκινά μια θεραπεία είναι σημαντική, αν όχι απαραίτητη. Συγκεκριμένα, μέσω της συστημικής  συμβουλευτικής διαδικασίας, επιτυγχάνονται τα εξής:

  • -Το ζευγάρι αποκτά την ευκαιρία, αρχικά, να μοιραστεί, να μιλήσει για πιθανά άγχη που συνδέονται με την ανεκπλήρωτη επιθυμία του να αποκτήσει παιδί.
  • -Συζητούνται και επεξεργάζονται τα προσωπικά συναισθήματα του κάθε συντρόφου, οι δυσκολίες που πιθανόν αντιμετωπίζει, αλλά και οι προσδοκίες του από την όλη διαδικασία.
  • -Δίνονται απαντήσειςσε συνεργασία με τον γυναικολόγο όσον αφορά στις ιατρικές πτυχές της θεραπείας, καθώς και τις κοινωνικό-συναισθηματικές συνέπειές της (όχι μόνο στο σώμα της γυναίκας και στο ίδιο το ζευγάρι, αλλά και στην οικογένειά του, καθώς και στο παιδί που θα γεννηθεί).
  • -Το ζευγάρι λαμβάνει βοήθεια στο πώς να διαχειρίζεται τις σωματικές και συναισθηματικές αλλαγές που μπορεί να συμβούν κατά τη διάρκεια της υπογονιμότητας και της υποβοηθούμενης θεραπείας αναπαραγωγής.
  • -Ενισχύεται η ψυχική ανθεκτικότητα και η αίσθηση ελέγχου. Το ζευγάρι λαμβάνει στήριξη ώστε να υιοθετήσει ένα ενεργητικό ρόλο και να αυξήσει τα αποθέματά του.
  • -Μείωση του άγχουςκαι των συμπτωμάτων κατάθλιψης.
  • -Διαχείριση της κοινωνικής πίεσης από την οικογένεια και το ευρύτερο φιλικό περιβάλλον, και των προσδοκιών των άλλων, όπου πολλές φορές υπερ-τονίζουν το θέμα “παιδί” και κάνουν πολλές ερωτήσεις (π.χ. “Γιατί δεν έχεις παιδιά;”).
  • -Διερεύνηση άλλων στόχων της ζωής και επανανοηματοδότηση του τι σημαίνει να είσαι γονιός και με άλλους τρόπους, και δημιουργία νέων αφηγήσεων.

Η συστημική συμβουλευτική ζεύγους μπορεί να προσφέρει πολύτιμη βοήθεια στην ενημέρωση και εκπαίδευση του ζευγαριού πάνω στα θέματα θεραπειών υπογονιμότητας, στη διαχείρισή τους και στις ενδεχόμενες αποτυχίες τους.

Λεμφοίδημα και κάτω άκρα

Γράφει ο Τάκας Θεόδωρος

Φυσικοθεραπευτής

 

 

 

Λεμφοίδημα και κάτω άκρα

 

Το λεμφοίδημα είναι η μη – φυσιολογική συσσώρευση της λέμφου σε κάποιο σημείο του σώματος που προκαλεί οίδημα. Αυτό συμβαίνει γιατί μερικά από τα λεμφαγγεία της περιοχής έχουν υποστεί βλάβη, έχουν αφαιρεθεί ή δεν λειτουργούν σωστά. Το λεμφοίδημα ανάλογα την σοβαρότητα και τα χαρακτηριστικά του διαχωρίζεται σε 4 στάδια.

Το λεμφοίδημα στα κάτω άκρα μπορεί να εμφανιστεί μονόπλευρο ή αμφίπλευρο, συμμετρικό ή ασύμμετρο και οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερο ποσοστό εμφάνισης σε σχέση με τους άντρες, ενώ εμφανίζεται περισσότερο στο αριστερό παρά στο δεξί κάτω άκρο.

Το λεμφοίδημα μπορεί να είναι πρωτογενές (εκ γενετής έλλειψη ή βλάβη λεμφαγγείων) ή δευτερογενές (καρκινώματα κ.ά).

Πιθανές αιτίες εμφάνισης δευτερογενούς λεμφοιδήματος κάτω άκρων:

  • Μετεγχειρητικό (υστερεκτομή, Ca προστάτη κ.ά)
  • Μετά-μολυσματικό
  • Μετά από ακτινοβολία
  • Μετατραυματικό
  • Επακόλουθο εσωτερικών παθολογιών (Σακχαρώδη διαβήτη, Θυρεοειδή, Σκληροδερμία, Σκλήρυνση κατά πλάκας κ.ά.)
  • Κακοήθειες
  • Χρόνια φλεγμονή (Ψωρίαση, νευροδερματίτιδα)
  • Τεχνητό (αυτό-ακρωτηριασμός ψυχιατρικό)
  • Λεμφαγγειοσκλήρυνση
Εικόνα 1 Δευτερογενές λεμφοίδημα 2ου Σταδίου

Τα 4 στάδια που διαχωρίζονται τα λεμφοιδήματα είναι:

  1. Στάδιο 0 – Λανθάνουσα φάση:
    • Μη ορατό οίδημα, αλλά υπάρχει βλάβη στο λεμφικό σύστημα του κάτω άκρου.
    • Χωρίς συμπτώματα, αναγνώριση μόνο με λεμφοσπινθηρογράφημα.
  2. Στάδιο 1 – Αυθόρμητα αναστρέψιμο στάδιο:
    • Δημιουργία εντυπώματος κατά την δακτυλική πίεση του δέρματος, δηλαδή μαλακή σύσταση.
    • Εξαφάνιση οιδήματος ποδιού στην ανάρροπη θέση.
  • Στάδιο 2 – Αυθόρμητα μη αναστρέψιμο στάδιο:
    • Μη δημιουργία εντυπώματος κατά την δακτυλική πίεση του δέρματος.
    • Σκλήρυνση του δέρματος και του υποδόριου λίπους.
    • Δεν εξαφανίζεται το οίδημα του ποδιού στην ανάρροπη θέση.
  1. Στάδιο 3 – Ελεφαντίαση:
    • Εκτενής αύξηση του όγκου του κάτω άκρου.
    • Σκλήρυνση δέρματος, θηλωμάτωση και παχυδερμία.
    • Κίνδυνος λεμφαγγειοσαρκώματος.

Η αντιμετώπιση  γίνεται μέσω της Ολοκληρωμένης Αποσυμφορητικής Θεραπείας (MLD/CDT) που τα τελευταία χρόνια θεωρείται πολύ σημαντική, όπως και επιτυχημένη για την διαχείριση των λεμφοιδημάτων. Το πρόγραμμα διαχείρισης του λεμφοιδήματος χωρίζεται σε 2 φάσεις:

Η πρώτη φάση έχει διάρκεια συνήθως 2-3 εβδομάδες καθημερινής Αποσυμφορητικής Θεραπείας που περιλαμβάνει:

  1. ManualLymphDrainage (MLD): Παροχέτευση του λεμφικού φορτίου δια χειρός του λέμφο-θεραπευτή.
  2. Συμπιεστική περίδεση του άκρου για διατήρηση του MLD, μείωση του οιδήματος και χαλάρωση ινώδους συνδετικού ιστού με ειδικούς επιδέσμους.
  • Ασκήσεις για μείωση οιδήματος και αύξηση κινητικότητας του άκρου.
  1. Φροντίδα δέρματος για πρόληψη μολύνσεων.
  2. Μέτρηση άκρου και επαναξιολογήσεις για έλεγχο προόδου.
  3. Μέτρηση και παραγγελία συμπιεστικού ενδύματος με διαβαθμισμένη συμπίεση.

Η δεύτερη φάση είναι δια βίου και η συχνότητα εξαρτάται από την εξέλιξη του λεμφοιδήματος και περιλαμβάνει:

  1. Συμπιεστικό ένδυμα με διαβαθμισμένη συμπίεση καθημερινά.
  2. Ασκήσεις κάτω άκρου με σκοπό την αποσυμφόρησή του.
  • Φροντίδα δέρματος και νυχιών.
  1. Εάν χρειαστεί επανάληψη πρώτης φάσης.

Η Ολοκληρωτική Αποσυμφορητική Θεραπεία (MLD/CDT) πρέπει να γίνεται μόνο από πιστοποιημένους θεραπευτές διότι αλλιώς ενδέχεται επιδείνωση του λεμφοιδήματος ή εμφάνιση άλλων επιπλοκών.

Εικόνα 2 Πάνω εικόνα-πριν την θεραπεία με MLD/CDT, κάτω εικόνα- πριν την 3η θεραπεία με MLD/CDTσε λεμφοίδημα 2ου σταδίου.

Στο Κέντρο Φυσικοθεραπείας & Αποκατάστασης Μυτιλήνης, ο επιστημονικός υπεύθυνος Φυσικοθεραπευτής, Θοδωρής Τάκας, είναι ο μοναδικός πιστοποιημένος λέμφο-θεραπευτής και  στον τομέα των μετρήσεων  για την κατασκευή των ενδυμάτων στο Βόρειο Αιγαίο, και είναι στην διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία, ενημέρωση και διευκρίνιση πάντα με σεβασμό και επιστημονική υπευθυνότητα σε κάθε σας ανάγκη.

 

Θεόδωρος Τάκας

Φυσικοθεραπευτής PT, MLD/CDT, DipAcu

Καβέτσου 13, Μυτιλήνη, Τηλ 22510-29802

ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ: τι πρέπει να ξέρετε για να αποφύγετε το εγκεφαλικό επεισόδιο.

«Οι ασθενείς που πάσχουν από κολπική μαρμαρυγή έχουν πενταπλάσια πιθανότητα να πάθουν εγκεφαλικό επεισόδιο σε σχέση με αυτούς που δεν εμφανίζουν την αρρυθμία»

Τι είναι η κολπική μαρμαρυγή (ΚΜ);

Η κολπική μαρμαρυγή (KM) είναι μια διαταραχή του καρδιακού ρυθμού (αρρυθμία), στην οποία οι «κόλποι» της καρδιάς (δυο απ’ τις τέσσερις κοιλότητες της καρδιάς) συστέλλονται γρήγορα και ακανόνιστα.

Συμπτώματα

Έως το ένα τρίτο των ασθενών με κολπική μαρμαρυγή είναι ασυμπτωματικοί.

Άλλοι νιώθουν κουρασμένοι ή

αισθάνονται

-αίσθημα παλμών στην καρδιά (αίσθημα «φτερουγίσματος» ή αίσθηση ότι η καρδιά

χτυπά πολύ γρήγορα)

-ζάλη

-δύσπνοια

-πόνο στο στήθος ή

μπορεί να παρουσιάσουν επεισόδια λιποθυμίας.

Φυσικά μόλις εμφανιστεί κάποιο απ’ τα παραπάνω συμπτώματα ο ασθενής πρέπει άμεσα να επισκεφτεί τον γιατρό του, ο οποίος θα καθορίσει εάν τα συμπτώματα προκαλούνται από κολπική μαρμαρυγή ή από κάποια άλλη αιτία.

Ποιος κινδυνεύει να πάθει κολπική μαρμαρυγή;

Η κολπική μαρμαρυγή είναι ο συνηθέστερος τύπος διαταραχής του καρδιακού ρυθμού.  Όσο περνά η ηλικία αυξάνεται η πιθανότητα να πάθει κάποιος κολπική μαρμαρυγή: Συνήθως η διάγνωση γίνεται στη δεκαετία των 60 και των 70 ετών, ενώ μετά τα 80 ένας στους 10 πάσχει από κολπική μαρμαρυγή.

Μαζί με την ηλικία και την προϋπάρχουσα καρδιακή πάθηση, η παχυσαρκία αποτελεί μείζονα παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση της αρρυθμίας.

Όσοι κάνουν κατάχρηση αλκοόλ  διατρέχουν αυξημένο  κίνδυνο για εμφάνιση ΚΜ.

Άλλοι παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση ΚΜ είναι:

-Σακχαρώδης διαβήτης,

-υπερθυρεοειδισμός,

-υψηλή αρτηριακή πίεση,

-άπνοια ύπνου,

-χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια,

-κάπνισμα,

-πρόσληψη καφεΐνης.

-άγχος.

 

Γιατί η κολπική μαρμαρυγή είναι επικίνδυνη αρρυθμία;

Η κολπική μαρμαρυγή είναι μια σοβαρή κατάσταση, επειδή μπορεί να οδηγήσει σε θανατηφόρο ή μη εγκεφαλικό επεισόδιο. Στην πραγματικότητα, οι ασθενείς με ΚΜ είναι 5 φορές πιο πιθανό να πάθουν εγκεφαλικό επεισόδιο σε σχέση με αυτούς χωρίς ΚΜ. Το εγκεφαλικό επεισόδιο είναι η τρίτη κύρια αιτία θανάτου. Επίσης οι γυναίκες με ΚΜ έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να πάθουν εγκεφαλικό επεισόδιο σε σχέση με τους άνδρες που πάσχουν από ΚΜ.

Μπορούμε να προλάβουμε το εγκεφαλικό επεισόδιο;

Ναι, μπορεί να προληφθεί το 60% έως 80% των εγκεφαλικών επεισοδίων σε άτομα με ΚΜ. Εάν έχετε ΚΜ ο γιατρός μπορεί να σας συνταγογραφήσει αντιπηκτικά φάρμακα (φάρμακα που αραιώνουν το αίμα). Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να βοηθήσει στην αποτροπή σχηματισμού θρόμβων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε εγκεφαλικό επεισόδιο, οπότε είναι σημαντικό να παίρνετε αυτά τα φάρμακα σύμφωνα με τις οδηγίες.

Επιπλέον, για να μην συμβεί το εγκεφαλικό επεισόδιο θα πρέπει να αποφύγουμε την παχυσαρκία με  δίαιτα χαμηλών λιπαρών και σωματική δραστηριότητα και να προσπαθήσουμε να διαχειριστούμε το άγχος. Είναι επίσης σημαντικό να θεραπευτούν αποτελεσματικά, αν υπάρχουν, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υψηλή αρτηριακή πίεση και η υψηλή χοληστερόλη.

Ποιες θεραπείες υπάρχουν για την κολπική μαρμαρυγή;

Η θεραπεία της ΚΜ ποικίλλει ανάλογα με το πόσο διαρκεί η πάθηση και πόσο σοβαρή είναι. Σε ορισμένα άτομα μπορεί να αναταχθεί (να μην υπάρχει αρρυθμία), σε άλλα να υποτροπιάζει και σε άλλα να παραμείνει μόνιμα.

Ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει:

-Αλλαγές στον τρόπο ζωής,

-καρδιοανάταξη (επαναφορά του φυσιολογικού ρυθμού με ηλεκτρική ανάταξη),

– φάρμακα,

– χειρουργικές επεμβάσεις ή εμφυτευμένες συσκευές, όπως ένας βηματοδότης,

που μπορεί να βοηθήσουν την καρδιά σας να διατηρήσει φυσιολογικό ρυθμό.

 

Κολπική μαρμαρυγή και δίαιτα

 

Η υιοθέτηση μιας δίαιτας με:

-Χαμηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και

– περισσότερα φρούτα και λαχανικά είναι πιο σημαντική από ποτέ, όταν έχετε ΚΜ.

(Οι ασθενείς με ΚΜ που τρώνε πέντε ή περισσότερες μερίδες φρούτων και

λαχανικών κάθε μέρα τείνουν να έχουν καλύτερα αποτελέσματα στην υγεία τους).

Ο γιατρός σας μπορεί να σας συμβουλεύσει να αποφύγετε το αλκοόλ ή να πίνετε με μέτρο.

Ορισμένοι ασθενείς διαπιστώνουν ότι τα συμπτώματά τους επιδεινώνονται όταν πίνουν ποτά που περιέχουν καφεΐνη.

Πίνετε νερό για να μείνετε ενυδατωμένοι.

Αν λαμβάνετε παλιά αντιπηκτικά (Sintrom) καλό είναι να συζητήσετε με το γιατρό σας πόσα πράσινα φυλλώδη λαχανικά μπορείτε να φάτε με ασφάλεια. Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως το σπανάκι και η λαχανίδα, έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη Κ, η οποία μπορεί να επηρεάσει την φαρμακευτική αγωγή. Ευτυχώς τώρα κυκλοφορούν τα καινούργια αντιπηκτικά για τα οποία δεν υπάρχει περιορισμός στη δίαιτα.

Άσκηση και κολπική μαρμαρυγή

Ενώ η έντονη άσκηση μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα της ΚΜ, η μέτρια  τακτική σωματική άσκηση μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση των συμπτωμάτων και να οδηγήσει στη μείωση του κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο. Οι φιλικές προς τη ΚΜ δραστηριότητες περιλαμβάνουν:

-Γρήγορο περπάτημα,

-ποδηλασία,

-γιόγκα και

-ασκήσεις ενδυνάμωσης.

Ρωτήστε το γιατρό σας για το ποια είναι η κατάλληλη άσκηση για την περίπτωσή σας.

Κολπική μαρμαρυγή και άγχος

Είναι φυσιολογικό να αισθάνεστε άγχος όταν διαγνωστεί μια σοβαρή καρδιακή κατάσταση, αλλά όσο περισσότερα γνωρίζετε για την ΚΜ και για το πώς να διαχειρίζεστε τα συμπτώματά σας, τόσο καλύτερα θα αισθάνεστε.

Η συναισθηματική σας υγεία έχει σημασία. Αφιερώστε λίγο χρόνο κάθε μέρα για να χαλαρώσετε και να κάνετε τις δραστηριότητες που σας αρέσουν για να μειώσετε το άγχος. Μπορεί να θέλετε να δοκιμάσετε χαλαρωτικές δραστηριότητες, όπως διαλογισμό, γιόγκα ή να περάσετε χρόνο με τους αγαπημένους σας. Οι ομάδες υποστήριξης είναι χρήσιμες. Τα μέλη της οικογένειας μπορούν να βοηθήσουν ώστε ο πάσχων να διαχειρίζεται καλύτερα το άγχος, αλλά και να παίρνει σωστά τα φάρμακά του.

Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι η ΚΜ είναι μια σοβαρή αρρυθμία, η οποία  όταν διαγνωστεί έγκαιρα μπορεί να θεραπευτεί. Αλλά ακόμα και στην περίπτωση που διαγνωστεί καθυστερημένα σήμερα υπάρχουν φάρμακα που ελαττώνουν σημαντικά τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου.

Φυσικά η έγκαιρη διάγνωση ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο να υποστεί κάποιος εγκεφαλικό επεισόδιο πριν την έναρξη της κατάλληλης αγωγής. Οποιαδήποτε ένδειξη αρρυθμίας με ή χωρίς συμπτώματα (σε τυχαία ψηλάφηση του σφυγμού ήένδειξη αρρυθμίας στο ηλεκτρονικό πιεσόμετρο) πρέπει να ελέγχεται από καρδιολόγο (με ΗΚ Γράφημα καιTRIPLEX καρδιάς και συχνά με HOLTER ρυθμού) με σκοπό να μπει η διάγνωση και να αρχίσει άμεσα η κατάλληλη θεραπεία.

ΑΥΞΗΜΕΝΗ CPK ΚΑΙ ΥΠΕΡΚΟΠΩΣΗ

ΑΥΞΗΜΕΝΗ CPK ΚΑΙ ΥΠΕΡΚΟΠΩΣΗ

Η CPK (κρεατινοφωσφοκινάση) είναι ένα ένζυμο που βρίσκεται κυρίως στην καρδιά, τους νεφρούς και τους σκελετικούς μυς.

Όταν ο μυϊκός ιστός υποστεί βλάβη η CPK διαρρέει στο αίμα υποδηλώνοντας την καταστροφή του.

Η προέλευση της CPK μπορεί να διαπιστωθεί προσδιορίζοντας εργαστηριακά το αντίστοιχο ισοένζυμό της.  Η CK MB (καρδιά), η CK BB (εγκέφαλο) και η CK MM (μυς).

Για παράδειγμα η CKMB αυξάνει σε έμφραγμα του μυοκαρδίου μέσα σε 4-6 ώρες από την έναρξη της βλάβης.

Η ΦΤ της CPK είναι < 196 U/L.

H πιο συχνή αιτία της αυξημένης CPK είναι η σωματική καταπόνηση, η οποία προέρχεται από υπερβολική άσκηση ή ανεπαρκή ξεκούραση για μεγάλες χρονικές περιόδους. Σε σοβαρές περιπτώσεις αυτό που μπορεί να προκύψει είναι μια επικίνδυνη παρενέργεια που ονομάζεται ραβδομυόλυση .

Πρόκειται  για σοβαρή κατάσταση κατά την οποία η μυοσφαιρίνη, βασικό συστατικό των μυϊκών κυττάρων, απελευθερώνεται σε μεγάλο ποσοστό στο πλάσμα και στη συνέχεια απεκκρινόμενη από τους νεφρούς μπορεί να προκαλέσει απόφραξη των νεφρικών σωληναρίων και οξεία νεφρική ανεπάρκεια.

Καταστάσεις, όπως: λήψη φαρμάκων, λοιμώξεις, κακή διατροφή, κατάχρηση ουσιών και αλκοόλ καθιστούν το άτομο πιο επιρρεπές στη σωματική υπερκόπωση.

Άλλες καταστάσεις  που προκαλούν αύξηση της CKMM, εκτός της επίπονης σωματικής άσκησης, είναι:

  • Το σύνδρομο σύνθλιψης
  • Το σύνδρομο κακοήθους υπερθερμίας
  • Ο οξύς διαχωρισμός αορτής
  • Η Μυοσίτιδα
  • Η πολυομυοσίτιδα
  • Η Δερματομυοσίτιδα
  • Μυϊκή δυστροφία
  • και οι ενδομυϊκές ενέσεις

 

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

 

Ανάλογα  με την αύξηση της τιμής της CPK ο ιατρός σας μπορεί να υποδείξει νοσοκομειακή περίθαλψη και νοσηλεία. Είναι πολύ σημαντικό όμως να πιείτε άφθονο νερό.

 

ΠΡΟΛΗΨΗ

 

  1. Το πρόγραμμά σας να περιλαμβάνει οπωσδήποτε προθέρμανση και αποθεραπεία
  2. Αποφεύγετε την άσκηση κατά τη διάρκεια ακραίων περιβαλλοντικών θερμοκρασιών
  3. Αποφεύγετε την άσκηση κατά τη διάρκεια οξέων λοιμώξεων
  4. Πόση άφθονου νερού και αποφυγή ακραίων νηστειών. Αν ακολουθείτε κάποια εντατική προπόνηση ίσως χρειαστείτε κάποιες βιταμίνες και συμπληρώματα διατροφής.
  5. Να έχετε επαρκή ύπνο και ξεκούραση

Αν αισθανθείτε αδυναμία, μυαλγίες, δυσκολία στην κίνηση, ναυτία ή έμετο συμβουλευτείτε άμεσα τον ιατρό σας.

Αξονική Κολονογραφία

Γράφει ο ΠΟΛΥΔΩΡΟΣ ΑΜΠΑΤΖΗΣ

Ακτινολόγος – Ακτινοδιαγνώστης

 

 

ΑΞΟΝΙΚΗ ΚΟΛΟΝΟΓΡΑΦΙΑ

ΚΟΛΟΝΟΣΚΟΠΗΣΗ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΟΝΟΣΚΟΠΙΟ, ΜΙΑ ΝΕΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

  • Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ Π. ΕΝΤΕΡΟΥ

 

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου (πε) είναι η τρίτη κατά σειράν αιτία θανάτου για τους άνδρες και η τέταρτη για τις γυναίκες. Τις περισσότερες φορές ο καρκίνος του πε ξεκινά ως ένας μικρός πολύποδας. Οι μικροί πολύποδες του παχέος εντέρου είναι καλοήθεις και αν τους διαγνώσουμε εγκαίρως και τους αφαιρέσουμε προλαμβάνουμε τον καρκίνο. Οι πολύποδες του παχέος εντέρου και ο καρκίνος στα αρχικά στάδια μπορεί να μην έχουν συμπτώματα. Προδιαθεσικοί παράγοντες για να δημιουργηθεί καρκίνος στο παχύ έντερο είναι το οικογενειακό ιστορικό (συγγενείς με καρκίνο στο πε), η διατροφή με πολλά λιπαρά, πολύποδες του πε και φλεγμονώδεις νόσοι αυτού. Διατροφή με λίγα λιπαρά και ίνες, όπως τα λαχανικά, θεωρείται ότι προστατεύει από τον καρκίνο του πε.

Τα κυριότερα συμπτώματα του καρκίνου του πε είναι οι διαταραχές των κενώσεων (αναίτιες εναλλαγές δυσκοιλιότητας με διάρροια), η παρουσία αίματος στα κόπρανα, πόνος στην κοιλιά, αδυναμία και ανεξήγητη απώλεια βάρους. Η νόσος μπορεί να υπάρχει αρκετά χρόνια πριν παρουσιαστούν τα συμπτώματα. Είναι λοιπόν σημαντικότατη η προληπτική εξέταση του εντέρου ώστε να διαγνωστεί ένας μικρός πολύποδας ή ένας αρχόμενος καρκίνος, αφού εάν περιμένουμε να εμφανισθούν συμπτώματα το πρόβλημα θα είναι πολύ σοβαρότερο.

2)ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ Π. ΕΝΤΕΡΟΥ

Οι εξετάσεις για τον έλεγχο του πε είναι ο βαριούχος υποκλισμός, η κλασική κολονοσκόπηση και τα τελευταία χρόνια η ΑΞΟΝΙΚΗ ΚΟΛΟΝΟΓΡΑΦΙΑ. Υπάρχει και μια σειρά άλλων εργαστηριακών εξετάσεων που συμβάλλουν στην έγκαιρη διάγνωση, όπως η δακτυλική εξέταση, ο έλεγχος των κοπράνων για παρουσία αίματος που δεν είναι ορατό και κάποιοι καρκινικοί δείκτες.

Ο βαριούχος υποκλυσμός είναι ο πλέον κλασικός τρόπος για να ελεγχθεί το πε για πολύποδες και όγκους. Θεωρείται ξεπερασμένη, χρονοβόρα, δύσκολα ανεκτή από τον εξεταζόμενο και σχετικά χαμηλής διαγνωστικής αξίας.

Η κλασική κολονοσκόπηση γίνεται από τον ειδικό γαστρεντερολόγο, είναι αξιόπιστη εξέταση, μερικές φορές ενοχλητική και επώδυνη για τον εξεταζόμενο, ώστε να απαιτείται ήπια νάρκωση. Οι λίγες επιπλοκές της είναι πλέον σοβαρές σε σχέση με την κολονογραφία, ενώ συχνά δεν ελέγχει το σύνολο του πε.

3)ΑΞΟΝΙΚΗ ΚΟΛΟΝΟΓΡΑΦΙΑ

Είναι μια από τις πλέον σύγχρονες απεικονιστικές εξετάσεις που καταφέρνει να αποδίδει την εικόνα του εσωτερικού του πε χωρίς να χρησιμοποιείται κολονοσκόπιο. Γίνεται με τη βοήθεια αξονικού τομογράφου πολλαπλών τομών με τη βοήθεια ειδικού λογισμικού προγράμματος. Με την εισαγωγή ειδικού αερίου στο πε ώστε να διαταθεί (δηλαδή να φουσκώσει) και την ταυτόχρονη πραγματοποίηση της συνηθισμένης αξονικής τομογραφίας κοιλίας με ειδικά προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών, στην οθόνη του μηχανήματος εμφανίζεται το εσωτερικό του εντέρου σαν να το βλέπουμε με το κολονοσκόπιο. Ο γιατρός έχει την δυνατότητα να μελετήσει το εσωτερικό του εντέρου μετακινώντας το εικονικό κολονοσκόπιο με μεγαλύτερη ευελιξία και χωρίς την πίεση του χρόνου, αφού ο ασθενής έχει τελειώσει την διαδικασία της εξέτασης, η οποία διαρκεί λίγα λεπτά της ώρας και μετά ο εξεταζόμενος μπορεί να συνεχίσει το καθημερινό του πρόγραμμα.

4)ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΑΞ. ΚΟΛΟΝΟΓΡΑΦΙΑΣ

  • Είναι απλή και εύκολη αναίμακτη μέθοδος.
  • Ελάχιστος κίνδυνος διάτρησης του εντέρου σε σύγκριση με την κλασική κολονοσκόπηση.
  • Άριστη εναλλακτική μέθοδος για ασθενείς με σοβαρά προβλήματα υγείας που απαγορεύουν την πραγματοποίηση κολονοσκόπησης.
  • Ηλικιωμένοι και εξαντλημένοι ασθενείς ανέχονται ευκολότερα την αξονική κολονογραφία.
  • Μπορεί να εφαρμοσθεί σε περιπτώσεις μεγάλης στένωσης του εντέρου από όγκους όπου δεν μπορεί να περάσει το κολονοσκόπιο.
  • Στο 10% των κολονοσκοπήσεων ακόμα και σε φυσιολογικά έντερα δεν είναι δυνατός ο έλεγχος ολόκληρου του πε, ενώ αυτό επιτυγχάνεται με την αξονική.
  • Με την αξονική κολονογραφία μπορούν να διαγνωστούν παθολογικά ευρήματα και εκτός του πε.
  • Δεν απαιτείται νάρκωση ή ειδική αναλγητική αγωγή ή κάποια ειδική διαδικασία μετά την εξέταση.
  • Διαρκεί ελάχιστα σε σχέση με την κλασική κολονοσκόπηση.

5)ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΚΟΛΟΝΟΓΡΑΦΙΑΣ

  • Η χρήση ακτίνων Χ.
  • Μικρή πιθανότητα διάτρησης του πε, μια σπανιότατη επιπλοκή που στατιστικά μπορεί να συμβεί 1/10.000 περιπτώσεις (στην κλασική η πιθανότητα είναι 1/1.000).
  • Όταν στην αξονική κολονογραφία διαγνωστεί κάποιος πολύποδας απαιτείται η διενέργεια και της κλασικής κολονοσκόπησης.
  • Αντενδείκνυται η αξονική κολονογραφία σε ασθενείς πάσχοντες από φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου σε οξεία φάση.

Σύμφωνα με μεγάλες ιατρικές μελέτες η αξονική κολονογραφία είναι εξίσου αξιόπιστη στη διάγνωση πολυπόδων 5 χιλιοστών και άνω, καθώς και μεγαλύτερων όγκων. Με δεδομένο ότι πολύποδες κάτω των 10 χιλιοστών θεωρούνται καλοήθεις και δεν κρίνεται απαραίτητη η αφαίρεσή τους.

Διεθνώς υπάρχουν διάφορες απόψεις σχετικά με την προληπτική εξέταση του πε. Σε γενικές γραμμές προτείνεται ο πρώτος έλεγχος σε ηλικία 50 ετών, εκτός αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του πε σε συγγενείς κάτω των 40 ετών. Η επανάληψη του ελέγχου εξαρτάται από το αποτέλεσμα της πρώτης εξέτασης. Επί φυσιολογικού αποτελέσματος η επόμενη εξέταση γίνεται σε 5 χρόνια. Αν υπάρχουν ευρήματα ο χρόνος καθορίζεται ανάλογα με αυτά.

Διεθνώς υπάρχει η τάση ο προληπτικός ασυμπτωματικός έλεγχος να γίνεται με αξονική κολονογραφία και επί ύπαρξης ευρημάτων η κλασική κολονοσκόπηση.

 

Πολύδωρος Π. Αμπατζής

Ιατρός Ακτινοδιαγνώστης

Τι είναι το ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής;

Γράφει ο Σοφοκλής Ε.Τραχανέλλης

Αγγειοχειρούργος

 

 

Τι είναι το ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής;

Για διάφορους λόγους που σχετίζονται με την κληρονομικότητα, το κάπνισμα, την παχυσαρκία κ.ά., πολλές φορές το τοίχωμα μιας αρτηρίας μπορεί να αδυνατίσει και να αυξηθεί η διάμετρός της. Κατά κάποιο τρόπο η αρτηρία «ξεχειλώνει» και φουσκώνει σε κάποιο σημείο σαν μπαλόνι.
Συχνότατα αυτό δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα και ο ασθενής δεν γνωρίζει την ύπαρξη του ανευρύσματος. Μπορεί να το μάθει τυχαία, κάνοντας π.χ. υπέρηχο κοιλίας για κάποιον άλλο λόγο. Δυστυχώς όμως πολύ συχνά κάποιος μαθαίνει ότι έχει ανεύρυσμα, όταν συμβεί κάποια από τις σοβαρότατες επιπλοκές που αυτό μπορεί να προκαλέσει.
Ανευρύσματα μπορεί να γίνουν σε οποιαδήποτε αρτηρία. Μια όμως από τις πιο συχνές εντοπίσεις είναι η κοιλιακή αορτή.
Η κοιλιακή αορτή είναι ένα μεγάλο αγγείο που αποτελεί συνέχεια της θωρακικής αορτής μέσα στην κοιλία. Αφού μπει στην κοιλία δίνει σχεδόν άμεσα κάποια κλαδιά που πάνε αίμα στα όργανα της κοιλίας και τους νεφρούς. Στη συνέχεια ακολουθεί ένα τμήμα της αορτής που φτάνει μέχρι το ύψος του ομφαλού, όπου διχάζεται στις δύο λαγόνιες αρτηρίες που πάνε στα πόδια. Το τμήμα αυτό της κοιλιακής αορτής ονομάζεται «υπονεφρική» κοιλιακή αορτή. Σε αυτό το τμήμα εμφανίζονται πιο συχνά τα ανευρύσματα κοιλιακής αορτής.

 

Ποια είναι τα συμπτώματα και οι επιπλοκές του;

Το ανεύρυσμα συνήθως δεν έχει συμπτώματα. Ενίοτε ο πάσχων νιώθει τους καρδιακούς παλμούς του και στην κοιλιά του, ή έχει ενοχλήσεις και πόνο στη μέση.
Σημαντικότερες όμως είναι οι επιπλοκές που μπορεί να προκαλέσει. Η χειρότερη από αυτές είναι η ρήξη του ανευρύσματος.
Επειδή η κοιλιακή αορτή είναι ένα αγγείο που μεταφέρει λίτρα αίματος το λεπτό, η ρήξη, δηλαδή το σπάσιμο του ανευρύσματος επιφέρει σοβαρότατη εσωτερική αιμορραγία. Είναι μία κατάσταση πολύ επικίνδυνη για τη ζωή και χρήζει αμεσότατης χειρουργικής επέμβασης. Παρά την ανάπτυξη της ιατρικής, αν το ανεύρυσμα φτάσει σε ρήξη, το 80% των ασθενών χάνουν τη ζωή τους. Το 40% μάλιστα δεν προλαβαίνει να φτάσει καν στο νοσοκομείο, ενώ το υπόλοιπο 40% πεθαίνει στο νοσοκομείο. Οι θνητότητες είναι ακόμη μεγαλύτερες σε απομακρυσμένα μέρη και νησιά, όπου η μεταφορά των ασθενών σε αγγειοχειρουργικά κέντρα είναι χρονοβόρα.
Συνήθως η ρήξη συνοδεύεται από μια σειρά δραματικών συμπτωμάτων, όπως δυνατός πόνος στη μέση, λιποθυμία και καταπληξία. Στο παρελθόν λέγανε ότι κάποιος πέθανε από «σφάχτη». Άλλες φορές ο ασθενής μπορεί να φτάσει στο γιατρό όρθιος και να παραπονιέται ότι απλά πονάει η μέση του ή η κοιλιά του. Αυτό καμιά φορά μπορεί να οδηγήσει και στην καθυστέρηση της διάγνωσης μιας τόσο σοβαρής κατάστασης. Δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις που μια ρήξη ανευρύσματος αντιμετωπίστηκε αρχικά σαν κωλικός του νεφρού και μάλιστα σε μεγάλα νοσοκομεία με έμπειρο προσωπικό.
Κατά συνέπεια είναι πολύ σημαντική η διάγνωση του ανευρύσματος, πριν φτάσουμε στο στάδιο της ρήξης.

 

Πώς θεραπεύεται το ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής;

Η επιλογή της θεραπείας γίνεται με διάφορα κριτήρια, όπως το μέγεθος του ανευρύσματος, τη θέση του, τη μορφολογία του, τη σχέση του με τις νεφρικές αρτηρίες, την ηλικία του ασθενούς, τις άλλες παθήσεις που μπορεί να συνυπάρχουν, τις επιθυμίες του ασθενούς καθώς και το προσδόκιμο επιβίωσής του.
Τα μικρά ανευρύσματα συνήθως δεν χειρουργούνται, αλλά τίθενται υπό συχνή παρακολούθηση. Σημαντική σε αυτό το στάδιο είναι η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης με φάρμακα και η διακοπή του καπνίσματος. Κατά καιρούς έχουν μελετηθεί και άλλες φαρμακευτικές αγωγές με ασαφή αποτελέσματα.
Αν το ανεύρυσμα αυξάνεται γρήγορα ή αν φτάσει κάποιο μέγεθος, πρέπει να αντιμετωπιστεί χειρουργικά.

Υπάρχουν 2 θεραπείες: Η ανοικτή χειρουργική και η ενδαγγειακή.
Κατά την ανοικτή χειρουργική γίνεται αντικατάσταση του φθαρμένου μέρους της αορτής ή και των λαγονίων με συνθετικό μόσχευμα.
Στην ενδαγγειακή χειρουργική υπό ακτινοσκόπηση εισάγεται ένα επικαλυμμένο stent από τις μηριαίες αρτηρίες εντός του ανευρύσματος με σκοπό να το απομονώσει από την κυκλοφορία και να το προστατέψει από τη ρήξη.
Ασθενής και γιατρός, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους παραπάνω παράγοντες συναποφασίζουν τον τρόπο αντιμετώπισης μετά από λεπτομερή πληροφόρηση. Κάθε μέθοδος έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα.

 

Πώς γίνεται η διάγνωση του ανευρύσματος κοιλιακής αορτής;

Αν και η αντιμετώπιση και οι επιπλοκές της συγκεκριμένης νόσου πολλές φορές είναι προβληματικές, η διάγνωση είναι σχετικά εύκολη. Ο ασυμπτωματικός της όμως χαρακτήρας πολύ συχνά αποτελεί αιτία μη διάγνωσης. Τις περισσότερες φορές αρκεί ένα απλό υπερηχογράφημα κοιλίας για να διαγνωστεί το ανεύρυσμα. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει εφαρμοσμένο πρόγραμμα screening για τη διάγνωση των ανευρυσμάτων κοιλιακής αορτής στην Ελλάδα, όμως συνιστάται όλοι οι ασθενείς να κάνουν ένα υπερηχογράφημα κοιλίας στα 65 χρόνια και σε μικρότερη ηλικία (50 ετών), αν συνυπάρχουν επιβαρυντικοί παράγοντες, όπως είναι η κληρονομικότητα και το κάπνισμα. Ειδικά σε συγγενείς πρώτου βαθμού ασθενών που πάσχουν από αυτή τη νόσο είναι επιτακτική η εξέταση.

 

Τι άλλες εξετάσεις πρέπει να κάνω σε περίπτωση που πάσχω από ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής;

Αν και το υπερηχογράφημα κοιλίας είναι αρκετά ευαίσθητο στη διάγνωση ύπαρξης του ανευρύσματος, πριν τη λήψη της θεραπευτικής απόφασης ο ασθενής πρέπει να υποβληθεί σε μία σειρά άλλων εξετάσεων. Αυτές είναι η αξονική ή μαγνητική τομογραφία κοιλίας, ή η αξονική αγγειογραφία και κατά περιπτώσεις η ενδαρτηριακή ψηφιακή αφαιρετική αγγειογραφία. Οι εξετάσεις αυτές παρέχουν περαιτέρω πληροφορίες, σχετικά με το ακριβές μέγεθος του ανευρύσματος, τη μορφολογία του, η σχέση του με τις νεφρικές αρτηρίες και επιτρέπουν να γίνουν ακριβείς μετρήσεις που είναι σημαντικότατες στην επιλογή του ενδαγγειακού μοσχεύματος.

Επίσης πρέπει να εκτιμηθεί η αναπνευστική, η καρδιακή και η νεφρική λειτουργία σε συνεργασία με τις αντίστοιχες ειδικότητες και μπορεί να ζητηθούν και άλλες εξετάσεις, όπως η στεφανιογραφία, η σπιρομέτρηση κλπ., καθώς και οι απαραίτητες εξετάσεις αίματος. Σημαντικός επίσης είναι ο αποκλεισμός της καρωτιδικής νόσου πριν το χειρουργείο. Απαραίτητη προϋπόθεση για την διενέργεια της επέμβασης είναι να εξασφαλιστεί η διαθεσιμότητα αίματος της σωστής ομάδας.

 

Τι νοσηλεία απαιτείται και τι γίνεται μετά;

Ανάλογα με τη μέθοδο η διάρκεια νοσηλείας κυμαίνεται από 2-10 μέρες. Μετά την έξοδο από το νοσοκομείο και ανάλογα με τη μέθοδο χρειάζεται παρακολούθηση και ειδικές εξετάσεις. Αυτές είναι πιο συχνές όταν χρησιμοποιείται η ενδαγγειακή μέθοδος. Μελλοντικές επανεπεμβάσεις είναι πιο συχνές στην ενδαγγειακή μέθοδο.