ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΝΟΣΟΥ-

διαδερμική παρέμβαση στις στεφανιαίες αρτηρίες (τοποθέτηση stent)

Το stent είναι ένας πολύ μικρός σωλήνας από συρμάτινο πλέγμα που τοποθετείται μόνιμα μέσα στη στεφανιαία αρτηρία, η οποία τροφοδοτεί με αίμα την καρδιά.

Η επέμβαση γίνεται όταν αποφασιστεί να διανοιχθεί διαδερμικά (με είσοδο καθετήρα από το πόδι ή το χέρι) μια σοβαρά στενωμένη στεφανιαία αρτηρία. Στην άκρη του καθετήρα, που εισάγεται μέσα στις αρτηρίες και προωθείται στην καρδιά, υπάρχει ένα ξεφούσκωτο μπαλόνι γύρω από το οποίο έχει προσαρμοστεί το stent. Όταν η άκρη του καθετήρα προωθηθεί στο σημείο της στεφανιαίας αρτηρίας όπου βρίσκεται η στένωση, το μπαλόνι φουσκώνεται με αποτέλεσμα να ανοίγει η αρτηρία και να εκπτύσσεται το stent, τo οποίο παραμένει εκεί με σκοπό να κρατήσει την αρτηρία ανοιχτή.

Σε τι διαφέρει η τοποθέτηση stent με την επέμβαση bypass;

Η διαφορά της τοποθέτησης stent με το bypass (αορτοστεφανιαία παράκαμψη) είναι σημαντική. Το bypass είναι μια σοβαρή καρδιοχειρουργική επέμβαση, μεγάλης διάρκειας(3-5 ώρες), που απαιτεί γενική αναισθησία (και συνήθως εξωσωματική κυκλοφορία), νοσηλεία συνήθως 5 ημερών και περίοδο αποκατάστασης περίπου 4 εβδομάδων. Αντίθετα, η τοποθέτηση stent γίνεται από επεμβατικό καρδιολόγο, με τοπική αναισθησία στο σημείο εισαγωγής του καθετήρα, συνήθως διαρκεί 30-60 λεπτά και ο ασθενής βγαίνει από το νοσοκομείο την επόμενη ημέρα.

Πότε τοποθετείται το stent;

Όταν κάποιος πάσχει από στεφανιαία νόσο (ΣΝ) πρέπει να βρίσκεται υπό συχνή καρδιολογική παρακολούθηση. Για να μειωθεί o κίνδυνος καρδιακής προσβολής και για να ελεγχθούν τα συμπτώματα της στηθάγχης (αν υπάρχουν) ο ασθενής χρειάζεται:

  • επιθετική φαρμακευτική θεραπεία
  • τροποποίηση των παραγόντων κινδύνου (θεραπεία δυσλιπιδαιμίας, αρτηριακής υπέρτασης, σακχαρώδους διαβήτη, διακοπή καπνίσματος)
  • έλεγχο σωματικού βάρους
  • συστηματική άσκηση
  • κατάλληλη διατροφή.

Μερικές φορές τόσο η φαρμακευτική θεραπεία όσο και η τροποποίηση των παραγόντων κινδύνου είναι ανεπαρκείς και απαιτείται θεραπεία επαναγγείωσης. Η επαναγγείωση σημαίνει ότι οι περιοχές σημαντικής απόφραξης στις στεφανιαίες αρτηρίες αντιμετωπίζονται είτε με αγγειοπλαστική και ενδοπρόθεση (stent), είτε με χειρουργική επέμβαση παράκαμψης (bypass).

Έτσι, σε κάθε άτομο με διάγνωση ΣΝ ο γιατρός και ο ασθενής πρέπει να εξετάσουν δύο ζητήματα.

  1. Επαρκεί μόνο η φαρμακευτική θεραπεία ή πρέπει να γίνει επαναγγείωση; 
  2. Εάν συνιστάται η επαναγγείωση, θα πρέπει να γίνει με stent ή με bypass;

Στα περισσότερα άτομα που πάσχουν από ΣΝ η φαρμακευτική αγωγή μαζί με τις κατάλληλες αλλαγές στον τρόπο ζωής είναι πρώτη επιλογή. Συγκεκριμένα, σε άτομα που παρουσιάζουν σταθερή στηθάγχη (πόνος στο στήθος που συμβαίνει μόνο υπό συγκεκριμένες περιστάσεις, όπως άσκηση), η φαρμακευτική θεραπεία είναι εξίσου αποτελεσματική με την επαναγγείωση στην πρόληψη των καρδιακών προσβολών και τη μείωση του κινδύνου καρδιαγγειακού θανάτου. 

Ωστόσο, η θεραπεία επαναγγείωσης είναι συνήθως η καλύτερη επιλογή σε ορισμένες άλλες περιπτώσεις:

  • Ασθενείς που έχουν υποστεί οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου με ανάσπαση του διαστήματος  ST στο ΗΚΓράφημα(STEMI).
  • Άτομα είτε με ασταθή στηθάγχη (σοβαρή προεμφραγματική κατάσταση), είτε με έμφραγμα μυοκαρδίου χωρίς ανάσπαση του ST (NSTEMI) που δεν σταθεροποιούνται γρήγορα με επιθετική φαρμακευτική θεραπεία.
  • Άτομα με σταθερή στηθάγχη που δεν ελέγχεται επαρκώς παρά τη μέγιστη φαρμακευτικήαγωγή ή που δεν μπορούν να ανεχθούν τα φάρμακα.
  • Ασθενείς των οποίων η ανατομία της ΣΝ είναι τόσο σοβαρή ώστε μόνο η επαναγγείωση μπορεί να βελτιώσει την επιβίωση. Τέτοιες περιπτώσεις είναι η σημαντική απόφραξη στην αριστερή κύρια στεφανιαία αρτηρία και σημαντικές στενώσεις και στις δύο/τρεις στεφανιαίεςαρτηρίες που συνοδεύονται με επηρεασμένη λειτουργία της καρδιάς.

Ενδοπρόθεση (stent) ή bypass;

Η τοποθέτηση του stent είναι γενικά προτιμητέα έναντι του bypass σε ασθενείς με STEMI, καθώς είναι ο γρηγορότερος τρόπος για να ανοίξει η μπλοκαρισμένη στεφανιαία αρτηρία. Το stent συνήθως προτιμάται και σε άτομα με άλλες μορφές οξείας στεφανιαίας συνδρομής (όπως NSTEMI ή ασταθή στηθάγχη). 

Από τους ασθενείς με σταθερή στηθάγχη που δεν απαντούν καλά στη φαρμακευτική αγωγή, το stent τοποθετείται σε όσους έχουν στεφανιαία νόσο σε μία μόνο αρτηρία.

Σε εκείνους με σταθερή στηθάγχη που χρειάζονται επαναγγείωση και έχουν δύο στενωμένες αρτηρίες, συνιστάται γενικά η ενδοπρόθεση (stent) εκτός και αν έχουν σακχαρώδη διαβήτη ή η ανατομία των στεφανιαίων αρτηριών δεν είναι κατάλληλη για τοποθέτηση stent.

Τέλος, γενικά οι άνθρωποι που έχουν υποβληθεί σε επέμβαση bypass χρειάζονται σπανιότερα ξανά επαναγγείωση σε σχέση με εκείνους στους οποίους γίνεται τοποθέτηση stent. Αυτό εξηγείται γιατί είναι πιο συχνό να συμβεί επαναστένωση στα stents από ό,τι εκφύλιση-απόφραξη των μοσχευμάτων που τοποθετούνται στο bypass.

Επαναστένωση του stent και αντιμετώπιση

Το μεγαλύτερο πρόβλημα της διαδερμικής διάνοιξης των αρτηριών είναι η επαναστένωση (αφορά το 30% των αγγειοπλαστικών με μπαλόνι χωρίς τοποθέτηση stent). Η επαναστένωση προκαλείται από τη βλάβη που υφίσταται το τοίχωμα του αγγείου όταν φουσκώνει το μπαλόνι και είναι συχνότερη στις γυναίκες λόγω του μικρότερου μεγέθους των στεφανιαίων αρτηριών.

Τα πρώτα stents (δεκαετία 1980) μείωσαν κατά 50% το ποσοστό της επαναστένωσης. Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούνται stents επικαλυμμένα με φάρμακα που απελευθερώνονται στα τοιχώματα του αγγείου και έχουν αντιφλεγμονώδη και κυτταροστατική δράση, με αποτέλεσμα τον μεγαλύτερο περιορισμό της επαναστένωσης.

Τον τελευταίο καιρό υπάρχει εξέλιξη στην τεχνολογία των φαρμακευτικών stents («έξυπνα» stents). Δηλαδή, αναπτύσσονται stents τα οποία θα απελευθερώνουν διάφορες φαρμακευτικές ουσίες, σε συγκεκριμένες δόσεις και χρονικές περιόδους με σκοπό να δρουν προγραμματισμένα ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες του ασθενούς.

Τέλος, υπάρχουν και τα βιοαπορροφήσιμα stents τα οποία διανοίγουν το αγγείο, παραμένουν ανέπαφα για λίγους μήνες και μετά απορροφώνται απ’ τον οργανισμό, αφήνοντας το αγγείο ανοιχτό.

H ζωή μετά την τοποθέτηση stent

Μετά την τοποθέτηση του stent ο ασθενής επιστρέφει στη μονάδα εντατικής θεραπείας ή στο θάλαμο όπου παραμένει ξαπλωμένος για κάποιες ώρες. Το νοσηλευτικό προσωπικό ελέγχει την αρτηριακή πίεση, το σφυγμό, καθώς και το σημείο παρακέντησης της αρτηρίας για πιθανή αιμορραγία όσο ο ασθενής είναι συνδεδεμένος σε ένα μόνιτορ. Ταυτόχρονα, μπορεί να χορηγούνται υγρά ή και φάρμακα ενδοφλέβια. Το εξιτήριο από το νοσοκομείο δίνεται την επόμενη ημέρα μαζί με όλες τις απαραίτητες οδηγίες καθώς και τις αλλαγές στη φαρμακευτική αγωγή.

Σε δύο ημέρες ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει στις κανονικές του δραστηριότητες, ενώ στην εργασία του συνήθως σε δύο εβδομάδες. Η σωματική δραστηριότητα πρέπει να αυξηθεί σταδιακά, ενώ οποιαδήποτε έντονη άσκηση είναι καλό να γίνει έπειτα από επικοινωνία με το θεράποντα ιατρό.

Είναι απαραίτητο ο ασθενής να βλέπει το γιατρό του σε τακτά χρονικά διαστήματα μετά την επέμβαση και να τον καλέσει άμεσα εάν παρατηρήσει:

  • Πόνο, πρήξιμο, ερυθρότητα, αιμορραγία ή υγρό στο σημείο παρακέντησης
  • Στηθάγχη
  • Πόνο, ψυχρότητα ή μπλε χρώμα στο χέρι ή πόδι όπου έγινε η παρακέντηση
  • Αίμα στα ούρα ή κόπρανα
  • Οποιαδήποτε αιμορραγία, ενώ παίρνετε τα αντιαιμοπεταλικά φάρμακα.

Είναι γνωστό ότι η τοποθέτηση stent, όπως και το bypass, δεν θεραπεύουν τη στεφανιαία νόσο (αθηρωμάτωση των αγγείων που οδηγεί σε στένωση ή/και απόφραξη αυτών), αλλά επαναγγειώνουν το μυοκάρδιο με αποτέλεσμα την βελτίωση των συμπτωμάτων (στηθάγχη) και την ελάττωση των στεφανιαίων επεισοδίων και των καρδιαγγειακών θανάτων.

Γενικά, ο ασθενής μετά την επαναγγείωση εκτός από το να λαμβάνει τη φαρμακευτική αγωγή που αφορά την τοποθέτηση του stent (αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα για αποφυγή θρόμβωσης του stent) πρέπει:

  • Να τροποποιήσει όλους τους παράγοντες κίνδυνου που επιδεινώνουν την αθηρωμάτωση των αρτηριών (θεραπεία αρτηριακής υπέρτασης, δυσλιπιδαιμίας, σακχαρώδους διαβήτη, διακοπή καπνίσματος)
  • Να ασκείται συστηματικά (π.χ. γρήγορο βάδισμα το λιγότερο 30 λεπτά 5-7 φορές την εβδομάδα)
  • Να μπει σε ένα πρόγραμμα υγιεινής διατροφής με σκοπό τον έλεγχο του σωματικού βάρους αλλά και τον έλεγχο των παραγόντων κινδύνου που σχετίζονται με τη διατροφή.

Διατροφή

Μετά την επέμβαση, καλό θα ήταν ο ασθενής να μειώσει το διατροφικό λίπος και προσλαμβανόμενο νάτριο και να αυξήσει την κατανάλωση φυτικών ινών, ακολουθώντας έναν ισορροπημένο τρόπο διατροφής που συμφωνεί με το μεσογειακό μοντέλο. Συνίσταται η κατανάλωση:

-Καθημερινά: Φρούτα και λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως, ξηρούς καρπούς, ελαιόλαδο, γαλακτοκομικά με χαμηλά λιπαρά

-2-3 φορές την εβδομάδα: όσπρια, αυγά, ψάρι, θαλασσινά, κοτόπουλο, γαλοπούλα 

-2-3 φορές το μήνα: άπαχο μοσχάρι/χοιρινό

-Πολύ σπάνια: γλυκά, επεξεργασμένες τροφές, τηγανητά φαγητά.

Φυσικά σε περίπτωση παχυσαρκίας, αρτηριακής υπέρτασης, δυσλιπιδαιμίας, σακχαρώδους διαβήτη, η διατροφή πρέπει να προσαρμόζεται κατάλληλα (πολύ συχνά είναι απαραίτητη η συνδρομή διαιτολόγου).

Άσκηση

Η άσκηση ευνοεί τη λειτουργία της καρδιάς, βοηθά στην καταπολέμηση του στρες, στη σωστή ρύθμιση του σακχαρώδους διαβήτη και στη μείωση του βάρους και της χοληστερίνης. Όμως, πριν ο ασθενής ξεκινήσει κάποια μορφή δραστηριότητας,πρέπει να συζητήσει με το γιατρό του για το ποια άσκηση είναι κατάλληλη. Η δραστηριότητα πρέπει να είναι ευχάριστη για τον ασθενή. Καλές επιλογές είναι το βάδισμα, ο χορός, το κολύμπι, το ποδήλατο και η αεροβική γυμναστική:

-Ο ασθενής πρέπει να ξεκινήσει 2 με 3 φορές την εβδομάδα για 5-10 λεπτά και όταν αισθανθεί πιο άνετα, να αυξήσει την ένταση και τη συχνότητα της άσκησης

-Στόχος πρέπει να είναι η άσκηση 5-7 φορές την εβδομάδα για 20-40 λεπτά κάθε φορά

-Εάν ο ασθενής νιώσει στηθάγχη κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας, πρέπει να σταματήσει αμέσως και να επικοινωνήσει με το θεράποντα ιατρό.

Διακοπή καπνίσματος

Η διακοπή του καπνίσματος είναι ένα από τα καλύτερα εμπόδια στην εξέλιξη της στεφανιαίας νόσου, καθώς το κάπνισμα μειώνει την παροχή οξυγόνου στον καρδιακό μυ. Επιπλέον, επιταχύνει την ανάπτυξη της αθηρωματικής πλάκας στο τοίχωμα των αγγείων της καρδιάς και αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής. 

Συμπερασματικά

Τα αποτελέσματα και η μακροπρόθεσμη έκβαση μετά από τοποθέτηση stent(s) στις στεφανιαίες αρτηρίες, εξαρτώνται απ’ τη σωστή τεχνική κατά τη διάρκεια της τοποθέτησης, απ’ τη λήψη των φαρμάκων για την πρόληψη των θρόμβων (αντιαιμοπεταλιακών), τον έλεγχο της αρτηριακής υπέρτασης, της δυσλιπιδαιμίας, του σακχαρώδους διαβήτη και την υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής, που περιλαμβάνει: 

  • Διακοπή καπνίσματος,
  • Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους,
  • Μεσογειακή διατροφή,
  • Συστηματική μέτρια αερόβια άσκηση
  • Διαχείριση του stress.

Τι είναι καλό να παρατηρούν οι γονείς εκτός από την άρθρωση του παιδιού τους»

ΜΑΥΡΟΔΗΜΟΥ ΕΛΕΑΝΑ Λογοθεραπεύτρια

Η ερώτηση που θέτω στους γονείς στην πρώτη μας τηλεφωνική επικοινωνία για να κλείσουμε ραντεβού για αξιολόγηση είναι: «Τι είναι αυτό που έχετε παρατηρήσει στο παιδί και σας ανησυχεί;». Οι πιο συχνές απαντήσεις που παίρνω είναι: «Εε να, δεν μιλάει ακόμη καθαρά», «Δεν λέει σωστά κάποια γράμματα», «δεν τον καταλαβαίνω πάντα όταν κάτι μου ζητά και γι’ αυτό νευριάζει», κτλ.

Οι περισσότεροι γονείς προβληματίζονται και καταφεύγουν σε κάποιον λογοθεραπευτή για αξιολόγηση όταν παρατηρήσουν δυσκολία στην κορυφή της πυραμίδας. Για τους θεραπευτές όμως η άρθρωση είναι το τελευταίο για το οποίο θα ανησυχήσουμε.

Αν παρατηρήσουμε την πυραμίδα θα δούμε πως πριν από την Άρθρωση της Ομιλίας προηγούνται άλλες δεξιότητες βασικότερες από αυτήν.

Για να τις δούμε μία-μία:

Στη βάση της πυραμίδας βρίσκεται η Διατήρηση Προσοχής & Ακουστική Αντίληψη. Αυτός ο τομέας ξεκινά να αναπτύσσεται κατά τις πρώτες ημέρες ζωής του παιδιού. Το παιδί σιγά-σιγά εστιάζει την προσοχή του σε αντικείμενα, παιχνίδια και ανθρώπους (τα πιο άμεσα άτομα προς εκείνο: μαμά, μπαμπάς). Αρχίζει να διακρίνει ακουστικά τους περιβαλλοντικούς ήχους (θόρυβος, θρόισμα, αέρας, κελάηδημα, κτλ.) από τους ήχους της ομιλίας και στη συνέχεια να αναγνωρίζει τη φωνή της μητέρας του από μια άγνωστη φωνή.

Έπονται οι Κοινωνικές Δεξιότητες & Παιχνίδι. Το παιχνίδι αποτελεί ένα ασφαλές περιβάλλον μέσα στο οποίο το παιδί αντανακλά τα βιώματά του, τις καθημερινές του συνήθειες και είναι το νούμερο ένα μέσο για να διδαχθεί νέες δεξιότητες, όπως πειθαρχία, υπομονή, επιμονή, κτλ. Μέσα από το παιχνίδι ενισχύεται η γλωσσική ανάπτυξη και κατανόηση και μπορεί να εκφράσει τα συναισθήματά του. Επίσης, το παιδί ξεκινά να αλληλεπιδρά με το γονέα από τις πρώτες κιόλας εβδομάδες. Χαίρεται όταν βρίσκεται μαζί του, τον τραβάει για να του δείξει κάτι, μοιράζεται ένα αντικείμενο ή το φαγητό του, περιμένει τη σειρά του, μιμείται εκφράσεις του προσώπου και χειρονομίες, ζητάει βοήθεια όταν τη χρειάζεται.

Αφού λοιπόν έχουν αναπτυχθεί η Προσοχή, η Ακουστική Αντίληψη και οι Κοινωνικές του Δεξιότητες το παιδί αρχίζει να αποκτά Αντιληπτικό Λόγο. Ακούγοντας καθημερινά τους μεγάλους να μιλάνε είτε μεταξύ τους είτε προς το ίδιο, ξεκινά να συνδυάζει το αντικείμενο ή την έννοια με τη λέξη που το χαρακτηρίζει. Μέσα από το παιχνίδι, την αλληλεπίδραση κατά την ώρα του φαγητού, του μπάνιου, του παραμυθιού κτλ., εκείνο μαθαίνει! Κάπως έτσι κατακτά το πρώτο του λεξιλόγιο και φτάνει στο σημείο να μαθαίνει 10-15 έννοιες καθημερινά.

Και αφού το παιδί έχει κατακτήσει Αντιληπτικό λόγο, τότε ξεκινά να παράγει λεκτικά τις έννοιες που ήδη γνωρίζει. Και αυτός είναι ο Εκφραστικός Λόγος. Το παιδί ξεκινά να παράγει τις πρώτες του λεξούλες γύρω στους 12 μήνες, γύρω στους 18-24 να συνδυάζει 2 λεξούλες μαζί, μέχρι να φτάσει στο επίπεδο των φράσεων και των προτάσεων.

Η Άρθρωση έρχεται να ολοκληρώσει αυτή την πυραμίδα δεξιοτήτων. Ένα παιδί ξεκινά να κατακτά τα φωνήματα (ήχοι της γλώσσας) από 3 ετών και φτάνει μέχρι και τα 6. Το κάθε φώνημα έχει τη δική του ηλικία κατάκτησης.

Καταλαβαίνουμε λοιπόν πως εάν κάποιος από τους 4 τομείς πριν την Άρθρωση υστερεί τότε είναι αναμενόμενο πως οι δυσκολίες αυτές θα έχουν αντίκτυπο σε μια «καθαρή» ομιλία.

Και να θυμάστε: Οι θεραπευτές είμαστε εδώ για να ορίσουμε τις δυσκολίες του παιδιού, να δομήσουμε την πορεία της θεραπείας και να δώσουμε ιδέες.

Οι συνθεραπευτές όμως είστε εσείς και παίζετε το βασικότερο ρόλο σε αυτό το θεραπευτικό ταξίδι.

Χωρίς ενεργούς γονείς η εξέλιξη του παιδιού καθυστερεί σημαντικά.

Τι να κάνετε εάν νομίζετε ότι το παιδί σας έχει πρόβλημα ακοής

Πρώτα από όλα, μην ανησυχείτε. Η εξέλιξη στην τεχνολογία και την ιατρική προσφέρουν ένα ευρύ φάσμα από λύσεις, ικανές να βοηθήσουν κάθε περίπτωση. Το πρώτο σας βήμα είναι να απευθυνθείτε σε ένα ιατρό ΩΡΛ, ο οποίος με τις κατάλληλες εξετάσεις θα καθορίσει με ακρίβεια το επίπεδο ακοής του παιδιού. 

Η ολοκληρωμένη εξέταση του παιδιού πρέπει να γίνεται αποκλειστικά από ιατρό ΩΡΛ. 

Ο σκοπός της εξέτασης της ακοής είναι να καθορίσει εάν υπάρχει απώλεια ακοής σε ένα ή και στα δυο αυτιά, σε ποιό βαθμό και ποίου τύπου. Τα αποτελέσματα της εξέτασης εμφανίζονται στο ακοόγραμμα. 

Οι βάσεις της επικοινωνίας 

Ο κοχλίας, που είναι το αισθητήριο όργανο της ακοής, αναπτύσσεται πλήρως από την 20η εβδομάδα της κύησης επιτρέποντας στο έμβρυο να ακούει. Αυτό σημαίνει ότι τα παιδιά αρχίζουν να ακούν διάφορους ήχους, όπως της μητέρας ή άλλων προσώπων, ή ακόμα και να αντιλαμβάνονται τη μουσική ενόσω είναι ακόμα στη μήτρα. Μετά τη γέννηση η ευαισθησία του κοχλία των νεογνών είναι ίδια με αυτή των ενηλίκων, όμως τα μωρά πρέπει να μάθουν πως να χρησιμοποιούν την ακοή τους, έτσι ώστε να αναπτύξουν την επικοινωνία τους. 

Η ηλικιακή εξέλιξη της ομιλίας στα παιδιά 

9 μηνών: Αρχίζει η κατανόηση απλών λέξεων όπως «μαμά», «μπαμπάς», «όχι» , «γειά».

10 μηνών: Προφέρονται ήχοι μονοσύλλαβοι που θυμίζουν ομιλία. Σταδιακά αυτοί οι ήχοι θα σχηματίσουν τις πρώτες γνώριμες λέξεις.

1 έτους: Προφέρονται μία ή περισσότερες λέξεις.

18 μηνών: Κατανοεί απλές φράσεις ή εντολές (χωρίς τη μεσολάβηση χειρονομιών). Επίσης θα πρέπει να έχει ένα λεξιλόγιο από 20 έως 50 λέξεις και να χρησιμοποιεί σύντομες φράσεις.

24 μηνών: Το λεξιλόγιο θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον 150 λέξεις, καθώς και απλές προτάσεις. Η ομιλία, κατά το μεγαλύτερο μέρος της, θα πρέπει να ε{ναι κατανοητή από τους ενήλικες. Επίσης θα πρέπει να μπορεί να ακούσει τη διήγηση ιστοριών, παραμυθιών κ.α.

3 έως 5 ετών: Η ομιλία θα πρέπει να χρησιμοποιείται διαρκώς για την έκφραση επιθυμιών, αισθημάτων, ερωτήσεων κ.α. Το λεξιλόγιο θα περιλαμβάνει από 1000 έως 2000 λέξεις που γίνονται κατανοητές προτάσεις. 

Τα παραπάνω αποτελούν σε γενικές γραμμές τον κανόνα για την πλειονότητα των παιδιών. Εάν το παιδί σας έχει αποκλίσεις 2-3 μηνών σε σύγκριση με τις ηλικιακές ομάδες του ανωτέρω πίνακα αυτό μπορεί να υποδεικνύει πρόβλημα ακοής ή καθυστέρηση στην ανάπτυξη της ομιλίας. 

Προέλευση του ήχου

Γενικά τα μωρά κινούν ή ανοιγοκλείνουν τα μάτια τους όταν ακούν κάποιο ήχο. Αυτό είναι γνωστό και ως αντανακλαστικό της κατάπληξης. Κάθε δυνατός ήχος θα πρέπει να ενεργοποιεί αυτό το αντανακλαστικό. Μεγαλώνοντας, μετά τους 5 ή 6 μήνες μπορείτε να παρατηρήσετε καλύτερα τις αντιδράσεις του στην προέλευση τον ήχου παράγοντας απαλούς θορύβους πίσω ή δίπλα από το μωρό, χωρίς το ίδιο να σας βλέπει. 

Η ΕΠΙΚΟΝΔΥΛΙΤΙΔΑ ΑΓΚΩΝΑ (TENNIS ELBOW)

Η Επικονδυλίτιδα (έξω) είναι γνωστή και ως αγκώνας των τενιστών (tennis elbow) και δημιουργείται λόγω υπερβολικής ήλανθασμένης χρήσηςτων μυών του αντιβραχίου που προκαλούν έκταση του αγκώνα (εκτείνοντες) και καταφύονται στον έξω επικόνδυλο. 

Αυτή η υπέρχρηση αποδυναμώνει τους τένοντες και συγχρόνως προκαλεί μικροσκοπικές ρήξεις σ’ αυτούς και έχει ως συνέπεια την τοπική φλεγμονή και τον πόνο, με ιδιαίτερη ένταση κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας. Στον πόνο, με την πάροδο του χρόνου, έρχεται να προστεθεί και η μυϊκή αδυναμία του χεριού.

Συναντάται συχνότερα σε άτομα ηλικίας 30-50 ετών.

Εμφανίζεται σε αθλητές και σε χειρώνακτες που ακολουθούν ένα συγκεκριμένο μοτίβο κινήσεων σε καθημερινή και πολύωρη βάση. Μερικά από τα επαγγέλματα που ταλαιπωρούνται συχνά από επικονδυλίτιδα είναι του υδραυλικού, του ζωγράφου, του κρεοπώλη, του ξυλουργού, του μάγειρα, του πιανίστα και της γραμματέως (και γενικότερα αυτού που δουλεύει πολλές ώρες με υπολογιστή). Τα αθλήματα τα οποία ενοχοποιούνται συχνότερα για την επικονδυλίτιδα είναι: Το τένις, το γκολφ, οι ρίψεις, η κολύμβηση, η ξιφασκία και η αναρρίχηση.

Η διάγνωση τηςΕπικονδυλίτιδας του αγκώναεπιτυγχάνεται με την κλινική εξέταση και με τη λήψη ενός λεπτομερούς ιστορικού, με ακτινογραφίες και αξονική ή μαγνητική τομογραφία αν αυτό κριθεί απαραίτητο.

Η θεραπεία μέχρι σήμερα περιλαμβάνει χρήση αντιφλεγμονωδών, τοπικά ενέσεις κορτιζόνης,  ακινητοποίηση με νάρθηκες, φυσικοθεραπεία, μέχρι και χειρουργική επέμβαση. Επίσης μπορεί να εφαρμοστούν κατά περίπτωση εγχύσεις με P.R.P (Πλάσμα Πλούσιο σε αιμοπετάλια).

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ: Η μέθοδος αυτή είναι η πλέον συχνή και συνιστώμενη για την τεράστια πλειονότητα των τραυματισμών επικονδυλίτιδας.

Τα στάδια θεραπείας περιλαμβάνουν αναλυτική αξιολόγηση της περιοχής αλλά και των σχετιζόμενων ανατομικών δομών. Επιπλέον ακολουθούνται συγκεκριμένα και δοκιμασμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα με χρήση φυσικών μεθόδων, με τη χρήση πληθώρας θεραπευτικών  μηχανημάτων και κυρίως με τον κρουστικό υπέρηχο (shock waves therapy), καθώς και τεχνικών manual therapy. Τέλος, δίνονται από τον Φυσικοθεραπευτή αναλυτικές συμβουλές και ασκησιολόγιο, τόσο για μεσοπρόθεσμους όσο και για μακροπρόθεσμους στόχους, με σκοπό την αποσυμφόρηση και την σταδιακή επαναφορά των τενόντων στο 100% της αντοχής και της λειτουργικότητάς τους.

ΝΕΕΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥΣ ΑΞΟΝΙΚΟΥΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟΥΣ

Η αξονική τομογραφία εφευρέθηκε το 1972 από τον Βρετανό Godfrey Hounsfield και τα πρώτα μηχανήματα εγκαταστάθηκαν μεταξύ 1974 και 1976. Ο πρώτος αξονικός τομογράφος χρειαζόταν μερικές ώρες για να παράγει μια τομή πάχους 10 χιλιοστών. Πενήντα χρόνια μετά οι σημερινοί αξονικοί τομογράφοι έχουν την δυνατότητα μιας ολόσωμης εξέτασης σε λίγα δευτερόλεπτα σε τομές πάχους μισού χιλιοστού. Η τεράστια αυτή τεχνολογική πρόοδος έδωσε την δυνατότητα να καθιερωθούν νέες εξετάσεις βασισμένες σε κλασικές ακτινολογικές μεθόδους, οι οποίες όμως με την συμβολή των ηλεκτρονικών υπολογιστών δίνουν πολλαπλάσιες και πλέον αξιόπιστες πληροφορίες και ακριβείς διαγνώσεις. 

1) ΑΞΟΝΙΚΗ ΚΟΛΟΝΟΓΡΑΦΙΑ 

Είναι μια από τις πλέον σύγχρονες απεικονιστικές εξετάσεις που καταφέρνει να αποδίδει την εικόνα του εσωτερικού του παχέος εντέρου (πε) χωρίς να χρησιμοποιείται κολονοσκόπιο. Γίνεται με τη βοήθεια αξονικού τομογράφου πολλαπλών τομών με τη βοήθεια ειδικού λογισμικού προγράμματος. Με την εισαγωγή ειδικού αερίου στο πε ώστε να διαταθεί (δηλαδή να φουσκώσει) και την ταυτόχρονη πραγματοποίηση της συνηθισμένης αξονικής τομογραφίας κοιλίας με ειδικά προγράμματα ηλ. υπολογιστών στην οθόνη του μηχανήματος εμφανίζεται το εσωτερικό του εντέρου σαν να το βλέπουμε με το κολονοσκόπιο. Ο γιατρός έχει την δυνατότητα να μελετήσει το εσωτερικό του εντέρου μετακινώντας το εικονικό κολονοσκόπιο με μεγαλύτερη ευελιξία και χωρίς την πίεση του χρόνου, αφού ο ασθενής έχει τελειώσει την διαδικασία της εξέτασης, η οποία διαρκεί λίγα λεπτά της ώρας και μετά ο εξεταζόμενος μπορεί να συνεχίσει το καθημερινό του πρόγραμμα. Η αξονική κολονογραφία εκτός από διαγνωστικούς λόγους (όταν υπάρχουν συμπτώματα) πρέπει να γίνεται κάθε 5 χρόνια μετά την ηλικία των 50 ή νωρίτερα αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του πε. 

2) ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΕΓΧΡΩΜΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ 

Με αυτήν τη μέθοδο δίνεται η δυνατότητα να απεικονίσουμε ανατομικές περιοχές σε τρισδιάστατη μορφή. Χρησιμοποιείται κυρίως στα οστά για την διάγνωση καταγμάτων και άλλων τραυματικών κακώσεων αφού μπορούμε να δούμε την περιοχή που ελέγχουμε από πολλές πλευρές και γωνίες. Βοηθάει στην διάγνωση δύσκολων καταγμάτων (Εικ. 1 και 2), αλλά και τον σχεδιασμό της ενδεχόμενης χειρουργικής επέμβασης. Ο χειρουργός έχει την δυνατότητα να δει την κατάσταση την οποία θα βρει στην περιοχή της επέμβασης. Επίσης γίνεται καλύτερη παρακολούθηση της πορείας της επούλωσης των τραυματικών κακώσεων. Υπάρχει η δυνατότητα να αφαιρούμε από την εικόνα δομές που δυσκολεύουν την σωστή μελέτη του προβλήματος. (Εικ.3). 

3) ΑΞΟΝΙΚΗ ΠΥΕΛΟΓΡΑΦΙΑ 

Τα τελευταία χρόνια με την ραγδαία εξέλιξη των αξονικών τομογράφων καθιερώθηκε η αξονική πυελογραφία, η οποία είναι μια εξειδικευμένη αξονική τομογραφία με την οποία επιτυγχάνουμε την πλέον ολοκληρωμένη και  αξιόπιστη απεικόνιση του ουροποιητικού συστήματος  με πολλές τομές, σε διάφορα επίπεδα, τρισδιάστατες και έγχρωμες απεικονίσεις. Είναι η εξέταση που αντικαθιστά την κλασική πυελογραφία και απεικονίζει τρισδιάστατα και έγχρωμα το απεκκριτικό σύστημα των νεφρών, τους ουρητήρες και την ουροδόχο κύστη (Εικ. 4). Τα πλεονεκτήματά της είναι πολλά: α)Απεικονίζει ταυτόχρονα και το παρέγχυμα και το απεκκριτικό σύστημα των νεφρών. β)Λόγω της τρισδιάστατης και πολυεπίπεδης απεικόνισης αναδεικνύει πολύ μικρές βλάβες. γ)Μπορεί να εντοπίσει παθήσεις εκτός ουροποιητικού που ωστόσο το επηρεάζουν. δ)Δεν χρειάζεται προετοιμασία με καθαρτικά και δίαιτα. Παράλληλα με το ουροποιητικό ελέγχει και τα υπόλοιπα όργανα της κοιλιάς. Τα μόνα μειονεκτήματα της μεθόδου είναι η ακτινοβολία και το σχετικά υψηλό κόστος.  

Τα τελευταία χρόνια θεωρείται από πολλές μελέτες ως εξέταση εκλογής σε άτομα που εμφανίζουν κολικό, ανώδυνη αιματουρία ή υπάρχουν ενδείξεις ή αυξημένες πιθανότητες κακοήθειας του ουροποιητικού συστήματος. Αντενδείξεις για την αξονική  πυελογραφία αλλά και την ενδοφλέβιο πυελογραφία αποτελούν η εγκυμοσύνη και η αλλεργία. Η σύγχρονη ακτινολογία προσφέρει με την κλασική ακτινογραφία, το υπερηχογράφημα νεφρών κύστεως και την αξονική πυελογραφία μια άριστη διερεύνηση του ουροποιητικού συστήματος τόσο στην περίπτωση του κολικού, αλλά και στις υπόλοιπες παθολογικές καταστάσεις.  

Ταυτόχρονα δίνει πολύτιμες πληροφορίες για το παρέγχυμα των νεφρών, πράγμα που ήταν αδύνατον με την κλασική πυελογραφία. Επίσης απεικονίζει τυχόν προβλήματα που δεν σχετίζονται με το ουροποιητικό, αφού απεικονίζει όλα τα όργανα της κοιλίας. Δεν χρειάζεται προετοιμασία όπως η κλασική και διαρκεί λιγότερο από αυτήν. Το τελικό αποτέλεσμα είναι τέτοιο που συμβάλλει στην διάγνωση μεγάλου αριθμού παθολογικών καταστάσεων του ουροποιητικού συστήματος με ακρίβεια και αξιοπιστία. 

4) ΑΞΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΓΡΑΦΙΑ 

Είναι μια υπερσύγχρονη αναίμακτη τεχνική για λεπτομερή απεικόνιση των αγγείων χωρίς την τοποθέτηση αγγειογραφικών καθετήρων, χωρίς τις ενδεχόμενες επιπλοκές τους, με χρήση λιγότερης ακτινοβολίας και μικρότερης ποσότητος σκιαγραφικής ουσίας. Οι κυριότερες εφαρμογές της είναι στα αγγεία του εγκεφάλου για διάγνωση κυρίως ανευρυσμάτων (Εικ. 5), στην θωρακική και κοιλιακή αορτή για τον ίδιο λόγο, στα αγγεία των νεφρών για διάγνωση νεφραγγειακής υπέρτασης, στα αγγεία των κάτω άκρων για στενώσεις ή αποφράξεις καθώς και στις καρωτίδες. Η εξέταση γίνεται με τον ίδιο τρόπο που γίνεται μια κλασική αξονική τομογραφία, αλλά με χρήση ειδικών προγραμμάτων αφαιρούνται από την εικόνα όλα τα υπόλοιπα εκτός από τα αγγεία τα οποία απεικονίζονται τρισδιάστατα και έγχρωμα. Ιδιαίτερο ρόλο έχει η αγγειογραφία των πνευμονικών αρτηριών (Εικ. 6) για την άμεση και αξιόπιστη διάγνωση της πνευμονικής εμβολής. 

5) ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΩ – ΚΑΤΩ ΓΝΑΘΟΥ  DENTAL SCAN 

Η αξονική ακτινογραφία – Dental Scan είναι μια σύγχρονη τεχνική που αναλύει τη γνάθο σε τρεις διαστάσεις και θεωρείται στον ιατρικό κλάδο ως η εξέλιξη της κλασικής πανοραμικής. 

Θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες εξελίξεις στον οδοντιατρικό και γναθοχειρουργικό τομέα, καθώς ο ιατρός με το Dental Scan είναι πλέον σε θέση να βλέπει τρισδιάστατη εικόνα της κάθε γνάθου, το ακριβές ύψος και πλάτος της γνάθου αλλά επιπλέον, την ποιότητα και τη σκληρότητα του οστού της γνάθου. 

Σε σύγκριση με την κλασική πανοραμική το Dental Scan υπερέχει καθώς μπορεί να απει-κονίσει με λεπτομέρειες, να χαρακτηρίσει και να χαρτογραφήσει αλλοιώσεις των γνάθων και των παρακείμενων δομών ή να αναδείξει παρεμπίπτοντα ευρήματα (με ή χωρίς ιδιαί-τερη κλινική σημασία), αποκτώντας με τον τρόπο αυτό έναν καίριο ρόλο στον εξατομι-κευμένο θεραπευτικό σχεδιασμό για την τοποθέτηση εμφυτευμάτων. 

Βασικό χαρακτηριστικό της εξέτασης είναι η δυνατότητα εκτύπωσης σε κλίμακα 1:1, κάτι το οποίο τίθεται σαν ουσιώδες πλεονέ-κτημα έναντι της πανοραμικής ακτινογραφίας και θεωρείται απαραίτητη εξέταση για τον προγραμματισμό οδοντικών εμφυτευμά-των. 

Η εξέταση διαρκεί μόλις λίγα λεπτά. Το DENTAL SCAN έχει εφαρμογή στα ακόλουθα πεδία: 

  • Τοποθέτηση εμφυτευμάτων. 
  • Έγκλειστα (κυνόδοντες, φρονιμίτες). 
  • Κύστεις. 
  • Ακρορριζικές αλλοιώσεις που δεν εμφανίζονται στην πανοραμική. 
  • Ενδοδοντία. 
  • Περιοδοντολογία. 
  • Ορθοδοντική. 

Όλες οι εικόνες της αξονικής τομογραφίας έχουν την ευελιξία που προσφέρει η ψηφιακή τους μορφή (ηλεκτρονική αρχειοθέτηση, τηλεϊατρική).

Τα γεύματα του παιδιού στο σχολείο

Γράφει η Αγγελική Μυρογιάννη
Διαιτολόγος

Τα περισσότερα παιδιά δεν έχουν την δυνατότητα κατανάλωσης πρωινού γεύματος πριν το σχολείο εάν όμως το παιδί δεν καταναλώνει πρωινό δεν έχει ενέργεια για να αποδώσει στις εργασίες του, έχει κακή συγκέντρωση προσοχής, δεν παίρνει τις θρεπτικές ουσίες που χρειάζεται για την ανάπτυξή του, αισθάνεται κατάπτωση και έχει περισσότερες πιθανότητες να καταναλώσει μη θρεπτικά τρόφιμα ή μεγαλύτερη ποσότητα κυρίως γευμάτων (π.χ. μεσημεριανό-βραδινό) από ότι θα κατανάλωνε εάν υπήρχαν τα ενδιάμεσα γεύματα (πρωινό – δεκατιανό-απογευματινό).

Εναλλακτική λύση θα μπορούσε να είναι να προμηθευτεί τα γεύματα του (πρωινό-δεκατιανό-μεσημεριανό) από το σπίτι και να το καταναλώσει στο σχολείο (π.χ. στο 1ο διάλειμμα το πρωινό), το ανάλογο θα μπορούσε να συμβεί και με τα επόμενα γεύματα όπως το δεκατιανό (π.χ. στο 2ο ή 3ο διάλειμμα), και το μεσημεριανό καθώς πολλά παιδιά πηγαίνουν σε ολοήμερα σχολεία.

Ενδεικτικά Πρωινά Γεύματα στο Σχολείο:

  1. Μπάρα δημητριακών με φρούτα (χειροποίητη),
  2. Παστέλι με αποξηραμένα φρούτα & ξηρούς καρπούς,
  3. Τοστ ολικής άλεσης με μαρμελάδα/μέλι,
  4. Τορτίγια ολικής άλεσης με ταχίνι & μέλι
  5. 1 μικρό μπουκάλι γάλα & φρυγανιές ολικής άλεσης με μέλι/μαρμελάδα
  6. Γιαούρτι με φρούτα εποχής/μέλι

 

Ενδεικτικά Ενδιάμεσα Γεύματα στο Σχολείο:

(προτιμήστε φρέσκα φρούτα εποχής)

  1. Κουλούρι ολικής άλεσης & 1 φρέσκο /αποξηραμένο φρούτο /1 χυμό φρούτων χωρίς ζάχαρη & συντηρητικά
  2. Τοστ ολικής άλεσης με γαλοπούλα, τυρί & 1 φρέσκο /αποξηραμένο φρούτο /1 χυμό φρούτων χωρίς ζάχαρη & συντηρητικά
  3. Κράκερ ολικής άλεσης & 1 φρέσκο /αποξηραμένο φρούτο /1 χυμό φρούτων χωρίς ζάχαρη & συντηρητικά
  4. Κριτσίνια ολικής άλεσης & 1 φρέσκο /αποξηραμένο φρούτο /1 χυμό φρούτων χωρίς ζάχαρη & συντηρητικά
  5. Ψητά φρούτα με μέλι & καρύδια/αμύγδαλα
  6. Ρυζογκοφρέτες με γαλοπούλα-τυρί & 1 φρέσκο φρούτο/αποξηραμένο /1 χυμό φρούτων χωρίς ζάχαρη & συντηρητικά

 

Ενδεικτικά Μεσημεριανά Γεύματα στο Σχολείο:

  1. Σάντουιτς ολικής άλεσης με τυρί φέτα, ντομάτα, αγγούρι
  2. Τορτίγια ολικής άλεσης με τόνο/ψάρι (προτιμήστε ψάρι επιλογής), ντομάτα, μαρούλι, καρότο
  3. Πίτα ολικής άλεσης με φιλέτο κοτόπουλο, τυρί, ντομάτα, πιπεριές, μανιτάρια
  4. Σπιτική σπανακόπιτα/χορτόπιτα/τυρόπιτα/πίτσα
  5. Κοτοσαλάτα με κρουτόν ολικής/ σαλάτα του σεφ (χωρίς σος με ελαιόλαδο)/χωριάτικη σαλάτα με παξιμάδι/ντάκο με τυρί φέτα & ντομάτα
  6. Ψητά λαχανικά επιλογής με τυρί επιλογής, αυγό βραστό & παξιμάδι

Καλό είναι το μεσημεριανό γεύμα του παιδιού σας να περιέχει τουλάχιστον 4 είδη θρεπτικών συστατικών τα οποία είναι πρωτεΐνη όπως κρέας, τυρί, αυγό, τόνο, ψάρι, κάποιο είδος υδατάνθρακα όπως κρουτόν, κράκερ, κριτσίνια, φρυγανιές, παξιμάδι, ψωμί, λίπος με την μορφή ελαιόλαδου & λαχανικά ψητά/βραστά ή μαγειρεμένα.

Ιδιοπαθής Σκολίωση

Γράφει ο Τάκας Θεόδωρος

Φυσικοθεραπευτής

 

 

 

Ιδιοπαθής Σκολίωση

Η ιδιοπαθής Σκολίωση είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος σκολίωσης και εμφανίζεται στο 80% των ατόμων με σκολίωση. Περιγράφεται ως η πλάγια κάμψη της Σπονδυλικής Στήλης με ταυτόχρονη στροφή των σπονδύλων.

Είναι αγνώστου αιτιολογίας η πρόκλησή της και συνήθως εμφανίζεται στην φάση της μέγιστης ανάπτυξης του παιδιού, σε υγιή πληθυσμό. Παρουσιάζεται στο 2-3% του κόσμου και συνήθως περισσότερο στα κορίτσια σε σχέση με τα αγόρια σε αναλογία 7:1.

Η ιδιοπαθής σκολίωση χωρίζεται σε 3 κατηγορίες βάση την ηλικία:

  1. Νηπιακή Σκολίωση: 0-3 ετών
  2. Παιδική Σκολίωση: 3-10 ετών
  3. Εφηβική Σκολίωση: 10-18 ετών (συχνότερη 80%)

Η περίοδος έξαρσης είναι αυξημένος στην εφηβεία κατά την διάρκεια της μέγιστης ανάπτυξης που στα κορίτσια είναι τα 11 έτη και στα αγόρια είναι τα 13 έτη περίπου και έχει διάρκεια και στα 2 φύλα μέχρι την σκελετική ωρίμανση.

Εικόνα 1 Χαρακτηριστικά σκολίωσης και παραμορφώσεις

Πρέπει να τονιστεί ότι τα άτομα που έχουν σκολίωση δεν έχουν πόνο που να σχετίζεται με την παραμόρφωση της Σπονδυλικής Στήλης.

Συνήθως παρατηρείται από την οικογένεια, παιδίατρο, δάσκαλο κτλ μια ανισορροπία του κορμού στα παιδιά που μπορεί να είναι:

  • Ο ένας ώμος πιο ψηλά από τον άλλον.
  • Η μια ωμοπλάτη πιο ψηλά και πιο προεξέχουσα από την άλλη.
  • Μετατόπιση της λεκάνης προς την μια μεριά ή στροφή της ή πλάγια κλίση.
  • Μετατόπιση του σώματος προς την μια μεριά.
  • Ύβος στην πλάτη κατά την επίκυψη.

Η διάγνωση της σκολίωσης γίνεται με την ακτινολογική απεικόνιση και την μέτρηση της γωνίας Cobb>10⁰ με ταυτόχρονη στροφή της Σ.Σ και με το Adams test θετικό (δοκιμασία επίκυψης και παρατηρούμε την εμφάνιση ύβου σε κάποια μεριά της Σ.Σ και την ομαλή συνέχεια της).

Η αντιμετώπιση της σκολίωσης είναι πολυπαραγοντική με σημαντικότερους παράγοντες το μέγεθος της γωνίας της σκολίωσης και το στάδιο ανάπτυξης του παιδιού.

Εικόνα 2 Adams test

Οι σκολιώσεις που είναι κάτω των 25⁰ (Μικρές) αντιμετωπίζονται μόνο με ειδικές φυσικοθεραπευτικές ασκήσεις για την σκολίωση  (Physiotherapeutic Scoliosis Specific Exercises-PSSE) βάση της γενικής οδηγίας από τις διεθνείς επιστημονικές κοινότητες Scoliosis Research Society (SRS)             και Society on Scoliosis Orthopedic and Rehabilitation Treatment (SOSORT).

Η πιο γνωστή και επιστημονικά τεκμηριωμένη είναι η τεχνική Schroth.

Οι σκολιώσεις που είναι από 25-20⁰ (Μεσαίες) αντιμετωπίζονται σε συνδυασμό χρήσης ειδικού κηδεμόνα και ειδικών φυσικοθεραπευτικών ασκήσεων για την σκολίωση (PSSE), σύμφωνα με τις διεθνείς επιστημονικές κοινότητες SRS και SOSORT.

Οι σκολιώσεις που είναι από 40⁰ και πάνω (Μεγάλες) έχουν την ένδειξη για χειρουργείο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι μονόδρομος. Αρχικά πρέπει να δοκιμαστεί η σωστή χρήση κηδεμόνα και ειδικών φυσικοθεραπευτικών ασκήσεων (PSSE) και εάν δεν υπάρχουν τα επιθυμητά αποτελέσματα τότε να είναι το χειρουργείο η έσχατη λύση.

Τα νεότερα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν θετικά αποτελέσματα και για τις μεγάλες σκολιώσεις με την χρήση κατάλληλου κηδεμόνα σε συνδυασμό με ειδικές φυσικοθεραπευτικές ασκήσεις (PSSE) σε σχέση με την χειρουργική αντιμετώπιση που περιέχει τους κίνδυνους επιπλοκών ενός χειρουργείου στην Σπονδυλική Στήλη.

Πρέπει να επισημάνουμε ότι οι ειδικές φυσικοθεραπευτικές ασκήσεις για την σκολίωση (PSSE) πρωταρχικό στόχο έχουν να μειώσουν όσο το δυνατότερο την πιθανότητα επιδείνωσης της σκολίωσης και να διορθώσουν όσο καλυτέρα γίνετε τις μοίρες και την στροφή της Σ.Σ.

Στο Κέντρο Φυσικοθεραπείας & Αποκατάστασης Μυτιλήνης αντιμετωπίζουμε όλες τις σκολιώσεις με ειδικές φυσικοθεραπευτικές ασκήσεις με την τεχνική της Schroth, με τον εξειδικευμένο φυσικοθεραπευτή Θοδωρή Τάκα, από το Barcelona Scoliosis Physical Therapy School (BSPTS).

Εικόνα 3 Άσκηση με τεχνική Schroth σε ασθενή με Σκολίωση

 

 

Θοδωρής Τάκας

Φυσικοθεραπευτής

BSPTS Schroth Therapist

Τι να επιλέξω να καταναλώσω σε μία βραδινή έξοδο χωρίς να είναι ιδιαίτερα θερμιδογόνο & παράλληλα να είναι γευστικό;

Γράφει η Αγγελική Μυρογιάννη

Διαιτολόγος

 

 

Όσο αυξάνεται η θερμοκρασία αυξάνεται και η ανάγκη μας να βρισκόμαστε εκτός σπιτιού. Πολλοί επιλέγουν την παραλία, άλλοι πλατεία, άλλοι σπίτια συγγενών & φίλων & άλλοι κέντρα εστίασης & διασκέδασης όπως ταβέρνες, ψητοπωλεία, ταχυφαγεία, καφετέριες κ.α.

Καλό είναι αυτό που θα επιλέξετε να καταναλώσετε να περιέχει τουλάχιστον 3 είδη συστατικών τα οποία είναι πρωτεΐνη όπως κρέας, τυρί, αυγό, τόνο, ψάρι, κάποιο είδος υδατάνθρακα όπως κρουτόν, κράκερ, κριτσίνια, φρυγανιές, παξιμάδι, ψωμί, & λαχανικά ή & φρούτα. Για παράδειγμα θα μπορούσατε να επιλέξετε κάποιο είδος σαλάτας:

  • Τονοσαλάτα
  • Κοτοσαλάτα
  • Σαλάτα του σεφ
  • Ντάκο
  • Χωριάτικη σαλάτα

Προσέξτε στην προσθήκη σως & ελαιολάδου καθώς έχει πολλές θερμίδες μπορείτε να προτείνετε να σας το σερβίρουν ξεχωριστά για να έχετε την ευκαιρία να προσθέσετε εσείς όσο επιθυμείτε.

Εάν επιλέξετε κάποιο είδος μικρογεύμα από ταχυφαγείο μπορεί να είναι

  • Μπαγκέτα ολικής άλεσης με γαλοπούλα-τυρί & λαχανικά:
  • Τορτίγια ολικής άλεσης με φιλέτο κοτόπουλο, τυρί & λαχανικά
  • Πίτα αραβική μεσογειακή με φέτα & ντομάτα
  • Χορτόπιτα, σπανακόπιτα, πρασόπιτα (1 κομμάτι) παρασκευασμένη με φύλλο κρούστας ή κουρού ή χωριάτικο φύλλο όχι σφολιάτα
  • Τοστ με τόνο & λαχανικά επιλογής

 

Εάν επιλέξετε να πάρετε από ψητοπωλείο ή ταβέρνα μπορείτε να διαλέξετε:

  • Αλάδωτη πίτα με σουβλάκι χωρίς λίπος & λαχανικά
  • Σουβλάκια επιλογής με 1 μερίδα σαλάτα
  • 1 μικρή μερίδα μπιφτέκια/κοτομπιφτέκια με 1 μερίδα σαλάτα
  • 1 μικρή μερίδα μπριζόλα ή φιλέτο κοτόπουλο με 1 μερίδα σαλάτα
  • 1 μερίδα ψάρι ψητό/βραστό με 1 μερίδα σαλάτα
  • 1 μερίδα καλαμάρι ή σουπιά ψητά με 1 μερίδα σαλάτα

 

Μην ντρέπεστε να πείτε στον σερβιτόρο να μην βάλει επάλειψη πάνω στα ψητά κρέατα/ψάρια/θαλασσινά και να τα παρασκευάσει εξ ολοκλήρου ψητά, καθόλου τσιγαριστά, να μην βάλει στις σαλάτες ελαιόλαδο ή επιπλέον σάλτσες αλλά να του προτείνετε να σας τα σερβίρει ξεχωριστά.

Κόψτε σε μικρά κομμάτια το γεύμα και καταναλώστε το αργά όχι γρήγορες και βιαστικές κινήσεις.

Να καταναλώσετε πρώτα την σαλάτα και μετά το κυρίως γεύμα για να επέλθει ο κορεσμός και να μην έχετε το αίσθημα πείνας αφότου έχετε καταναλώσει το γεύμα.

Να προτιμήσετε να έχετε σε ξεχωριστό πιάτο την σαλάτα σας από τα υπόλοιπα μέλη της παρέας διότι υπάρχει κίνδυνος υπέρ ή υπό κατανάλωσης.

Φροντίστε μετά την κατανάλωση του γεύματος να πάτε μία μικρή βόλτα.

Φροντίστε να κοιμηθείτε τουλάχιστον 3 ώρες από την κατανάλωση του γεύματος.

Κορωνοϊός (2019-nCov): Συμβουλές προς τους Γονείς για την Μείωση του Άγχους των Παιδιών

Γράφει η Ασπασία Παπαχίου

Ψυχολόγος

 

Η ευρεία εξάπλωση του ιού 2019-nCov έχει προκαλέσει παγκόσμια ανησυχία και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) σήμανε παγκόσμιο συναγερμό στις 30 Ιανουαρίου 2020. Σύμφωνα με τις σχετικές οδηγίες, τα μέτρα ατομικής υγιεινής είναι πολύ σημαντικά για τη διακοπή της διασποράς του ιού.

Τι γίνεται όμως με τα μέτρα «ψυχικής υγιεινής» σε ό,τι αφορά την διαχείριση του άγχους της ευρύτερης κοινότητας για μια μελλοντική πανδημία και πώς επηρεάζεται η ψυχολογία των παιδιών;

Καρναβαλικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις ακυρώνονται, σχολεία-πανεπιστήμια κλείνουν, σούπερ-μάρκετ αδειάζουν, ολόκληρές πόλεις μπαίνουν σε καραντίνα. Επικρατεί υψηλός φόβος στον κόσμο ότι θα μολυνθούν, δεν θα μπορούν να ανταπεξέλθουν στην καθημερινότητά τους ή ακόμα και ότι θα πεθάνουν. Η κατάσταση αυτή και οι μέχρι στιγμής αλλαγές δεν αφήνουν αμέτοχα και ανεπηρέαστα τα παιδιά.

Κάποια παιδιά (ίσως και τα περισσότερα) περνούν από την εμπειρία αυτή αλώβητα. Άλλα παιδιά πάλι είναι πιθανό να φαίνονται έως και ενθουσιασμένα από αυτή την καινούρια «περιπέτεια». Αργότερα όμως, καθώς καταλαγιάσουν τα πράγματα, μερικά μπορεί να παρουσιάσουν κάποιες καθυστερημένες αντιδράσεις. Υπάρχουν παιδιά, βέβαια, που αντιδρούν με έντονο άγχος από την αρχή, ακόμα και αν δεν έχουν επηρεαστεί άμεσα από την εξάπλωση του ιού τα ίδια ή οι οικογένειες τους.

Οι συνηθέστεροι φόβοι των παιδιών μετά από μία καταστροφή ή, εν προκειμένω, πανδημία είναι ότι θα ξανασυμβεί, ότι κάποιος θα αρρωστήσει ή και θα πεθάνει, ότι θα χωριστούν από την οικογένειά τους και θα μείνουν μόνα.

Μερικές από τις κοινές αντιδράσεις των παιδιών είναι ότι:

  1. Θέλουν να μιλήσουν για ό,τι συνέβη. Θα πουν πολλές φορές και σε πολλούς τι είδαν και πώς το είδαν, τι άκουσαν, πώς ένιωσαν και τι έκαναν αλλά και θα κάνουν πολλές ερωτήσεις για το τι συνέβη και στους άλλους.
  2. Προβλήματα ύπνου. Εφιάλτες, φόβος να πάνε για ύπνο, ή δυσκολία να κοιμηθούν είναι συνηθισμένες αντιδράσεις όταν βρίσκονται κάτω από έντονο στρες.
  3. Άγχος αποχωρισμού. Εμφανίζουν φόβο ότι οι γονείς τους θα τους εγκαταλείψουν, αρνούνται να πάνε σχολείο, θέλουν να κοιμούνται μαζί με τους γονείς τους, και ζητούν συχνά επιβεβαίωση ότι όλα θα πάνε καλά.
  4. Φόβοι και ανησυχίες. Τα παιδιά συχνά παρουσιάζουν συνεχή διέγερση, ενώ δίνουν υπερβολική προσοχή σε ό,τι συμβαίνει γύρω τους (πχ προσέχουν και τρομάζουν σε κάθε σωματική ενόχληση μετά από μία ασθένεια).
  5. Εμφάνιση διασπαστικών συμπεριφορών. Υπερκινητικότητα, παρορμητικότητα, διάσπαση προσοχής μπορεί να παρατηρηθούν ως αποτέλεσμα της αύξησης της διέγερσης. Κάποιες φορές παρατηρείται και επιθετικότητα.
  6. Συναισθηματική ευαισθησία. Τα παιδιά είναι πιο ευαίσθητα από τους ενήλικες. Ανησυχούν εύκολα και θυμώνουν πιο εύκολα.
  7. Σωματικά προβλήματα. Σωματικά παράπονα ή προβλήματα όπως πχ πονοκέφαλοι, στομαχόπονοι, ναυτία, αίσθηση κόπωσης είναι συνήθη.
  8. Δισταγμός για να εκφράσουν τα συναισθήματά τους. Μερικά παιδιά διστάζουν για να μιλήσουν για τα συναισθήματά τους γιατί αναγνωρίζουν τις δυσκολίες των γονιών και δεν επιθυμούν να τους επιβαρύνουν.

Τόσο στα παιδιά όσο και στους ενήλικές, όσο ισχυρότερη γίνεται η απειλή για την ζωή και την ακεραιότητα τους, τόσο μεγαλύτερες και πιο επίμονες είναι οι εμφανιζόμενες δυσκολίες.

Αν και οι περισσότερες περιπτώσεις αντιδράσεων αποτελούν τυπικές και φυσιολογικές καταστάσεις για μια τέτοια δύσκολη και ασυνήθιστη κατάσταση, ένα παιδί χρειάζεται βοήθεια όταν α) υπάρχουν έντονα σημάδια στρες, ή όταν αναπτύσσονται άλλα πιο «κρυμμένα συμπτώματα», πχ γίνονται πιο ήσυχα και αποσυρμένα σε σχέση με πριν. Υπάρχουν παιδιά που εμφανίζονται να είναι πιο «αδιάφορα» ή «αναίσθητα». Δεν επιδεικνύουν θυμό ή ανησυχία ή τη λύπη τους, όπως ούτε χαρά ή ευχάριστά συναισθήματα. Κλείνονται στον εαυτό τους. Συχνά  παραβλέπουμε ή υποτιμάμε αυτή την δεύτερη ομάδα συμπτωμάτων.

Συμβουλές προς τους γονείς

  1. Μιλήστε! Συζητείστε με τα παιδιά για το τι σκέφτονται και νιώθουν. Μη φοβάστε ότι αυτό θα επιδεινώσει την κατάσταση. Το αντίθετο μάλλον.
  1. Να είστε υπομονετικοί. Προσπαθήστε να παραμείνετε ήρεμοι και με κατανόηση στις ανησυχίες και ερωτήματα τους. Τα παιδιά αντιλαμβάνονται με διαφορετικό τρόπο τις καταστάσεις και τα γεγονότα.
  1. Ελέγξτε τι βλέπουν τα παιδιά στην τηλεόραση. Βοηθήστε τα να ξεχωρίζουν τα πραγματικά γεγονότα από τις υπερβολές και τους συναισθηματισμούς. Μην τα αφήσετε σε υπερβολική έκθεση πληροφοριών/ειδήσεων, κυρίως χωρίς ερμηνεία των όσων παρουσιάζονται.
  1. Δώστε τους τρόπους για να εκτονώσουν το άγχος τους (μέσα πχ από το παιχνίδι, την ζωγραφική).

 

  1. Δώστε φωνή και στα θετικά γεγονότα. Ακόμα και σε δύσκολες καταστάσεις, ορισμένες πράξεις ή/και γεγονότα μπορεί να φανούν θετικά ή ευχάριστα.
  1. Προσπαθήστε να παραμείνετε όσο το δυνατό πιο ήρεμοι και ψύχραιμοι. Τα παιδιά καταλαβαίνουν πότε οι γονείς είναι ανήσυχοι και αγχωμένοι. Αυτό αποτελεί και σήμα έναρξης για το δικό τους άγχος. Διατηρείστε όσο το περισσότερο δυνατό την ψυχραιμία σας. Πείτε στα παιδιά σας ότι τέτοια γεγονότα συμβαίνουν εξαιρετικά σπάνια και είναι μάλλον απίθανο να συμβεί σε εσάς. Ή ακόμα κι αν συμβεί και προσβληθεί κάποιος από το ιό ότι είναι σπάνιο να εμφανίσει πολύ σοβαρά συμπτώματα.
  1. Καθησυχάστε το παιδί. Καθησυχάστε το παιδί όσο αυτό το έχει ανάγκη αλλά μην παρέχετε ψευδείς διαβεβαιώσεις με λέξεις όπως «ποτέ» (πχ «Ποτέ δεν θα αρρωστήσω από τον ιό»).
  1. Απαντήστε στις ερωτήσεις των παιδιών. Μην αφήνετε χωρίς απάντηση όσα σας ρωτούν τα παιδιά και μην φοβάστε να δώσετε απαντήσεις. Απαντήστε με ειλικρίνεια αλλά και με τρόπο που τα παιδιά κατανοούν.
  1. Διατηρείστε ένα κανονικό πρόγραμμα. Διατηρείστε τους συνήθεις ρυθμούς και τις συνήθεις ρουτίνες (δραστηριότητες, προγράμματα) όσο περισσότερο το δυνατό για δραστηριότητες όπως το φαγητό και ο ύπνος, ή εγκαταστήστε νέες ρουτίνες. Δίνουν ένα αίσθημα ασφάλειας στα παιδιά (και στους ίδιους τους γονείς).
  1. Ενθαρρύνεται τα παιδιά να βοηθήσουν όσο , όπου και όπως μπορούν.

 

  1. Επικοινωνήστε με ένα ειδικό ψυχικής υγείας για βοήθεια, εάν το παιδί σας φαίνεται πολύ αγχωμένο, εάν έχει άλλες έντονες αντιδράσεις, ή εάν οι αντιδράσεις αυτές διατηρούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Οι παραπάνω ενέργειες μπορούν να προσφέρουν σημαντική βοήθεια και ανακούφιση στα παιδιά. Για το λόγο αυτό καλό είναι να εφαρμόζονται από τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς αλλά και από τους άλλους ενήλικές. Σε κάθε περίπτωση, όμως, οι γονείς θα αποφασίσουν τι είναι καλύτερο για το παιδί τους.

Ο αυτοφθορισμός ως απεικονιστική μέθοδος

Γράφει η Χριστίνα Κουτζά

Χειρουργός Οφθαλμίατρος

 

 

 

Ο αυτοφθορισμός ως απεικονιστική μέθοδος αποτελούσε  πεδίο ενδιαφέροντος τα τελευταία 40 χρόνια, αλλά πρόσφατα κατέστη δυνατή η εφαρμογή του λόγω της εξέλιξης της τεχνολογίας. Ο αυτοφθορισμός, λοιπόν, του βυθού είναι μία μη επεμβατική, ταχεία και δυνητικά χρήσιμη  απεικονιστική μέθοδος, που χρησιμοποιεί την εκπεμπόμενη ακτινοβολία των φυσιολογικά ή  παθολογικά φθοριζουσών ουσιών στο μάτι μετά από διέγερση με μπλε φως.

Κύριος αυτοφθορίζων σχηματισμός είναι το μελάγχρουν επιθήλιο λόγω της ύπαρξης εντός των κυττάρων του, της αυτοφθορίζουσας ουσίας λιποφουσκίνης. Άλλες δευτερεύουσες ουσίες είναι το κολλαγόνο και η ελαστίνη του τοιχώματος των χοριοειδών  αγγείων. Η εφαρμογή του συνίσταται για παθήσεις του μελάγχρου επιθηλίου τόσο σε επίκτητες όσο και σε συγγενείς βλάβες του, όπου μπορούμε να ανιχνεύσουμε τη νόσο σε υποκλινικό ή αρχικό στάδιο, όπως η ν.strargard, μελαχρωστική αμφιβληστροειδοπάθεια, δυστροφίες ωχράς κ.τ.λ. Για τις επίκτητες παθήσεις μπορούμε να παρακολουθήσουμε  την εξέλιξή τους, π.χ. σε ηλιακή εκφύλιση ωχράς, κυστικό οίδημα, οπή ωχράς κλπ., καθώς και την αρνητική επίδραση κάποιων φαρμάκων, π.χ. plaquenil, όπως και την πρόγνωση της νόσου.